- klam/
- ID:
- T4186
- ཀླམ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > klam/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > lam (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- is part of the compound
- nye lam/, myur lam/, myur du lam/, lam rim/, mdo lam/
- is part of the phrase
- thabs shes 'brel ba'i lam/, lam gsum/, gzhi lam 'bras bu/, bsgom lam bzhi/, lam lnga/, thun mong ma yin pa'i lam lnga/, sems can du 'khrul pa'i lam rgyud lnga/, 'phags pa'i lam yan lag brgyad/, lam gyi ye shes/, lam chen po/, lam bde ba chen po/, lam snang /, mngon sum lam/, sngags kyi lam rnal mar 'gro ba/, thabs kyi lam/, byin rlabs lam/, myur du lam/, bgrod pa gcig pa'i lam/, sbyor grol gyi lam/, lhun grub bgrod pa gcig pa'i lam/, bsgrod du med pa'i lam/, rnam par dag pa'i lam/, yang dag pa'i lam/, tshig lam/, lam cig char ba/, mi dge ba'i las lam bcu/, gsang ba mchog gi lam/, skyes bu chung ngu'i lam/, skyes bu chen po'i lam/, skyes bu 'bring gi lam/, khyad par gyi lam/, bgrod pa gcig pa'i lam/, bsgrod du med pa'i lam/, mngon sum lam/, sngags kyi lam rnal mar 'gro ba/, thabs shes 'brel ba'i lam/, rnam par dag pa'i lam/, 'phags pa'i lam yan lag brgyad/, bar chad med lam/, byin rlabs lam/, sbyor grol gyi lam/, sbyor lam/, yang dag pa'i lam/, klam/, lam rim gyis pa/, bsgom lam bzhi/, bla na med pa'i ye shes kyi lam/, lam gyi ye shes/, lam lnga/, thun mong ma yin pa'i lam lnga/, lam cig char ba/, lam chen po/, lam bde ba chen po/, lam snang /, sems can du 'khrul pa'i lam rgyud lnga/, gsang sngags kyi lam, gsang ba mchog gi lam/, lhun grub bgrod pa gcig pa'i lam/, thabs kyi lam/, rnam grol kyi lam/, mi dge ba'i las lam bcu/
- has as a part of the phrase
- klam/
- is related to
- byang chub sems dpa'/, bcom ldan 'das/
- Sanskrit:
- mārga, pātha, pratipad
In distinguishing between five different types of Bodhisattva (see byang chub sems dpa'), 'Jigs med gling pa notes that the lowest two types eventually turn back on this unsurpassable path of primordial awareness.
by David Higgins
Passage
[386.3] de'ang rang lam kyi spangs rtogs mthar phyin pa'i cha nas gzhal te rdo rje theg pa'i thabs dang ldan pa rnams kyis gsang sngags kyi lam nas tshe gcig la dka' ba med par 'thob bya de 'thob pa'i myur khyad las 'bras bu'i ngo bo la mchog dman du mi 'dzin cing/ rdo rje 'chang gi sa dang dbye bsdu'i khyad par du 'dod pa dang/ yang slob dpon zhi ba 'tsho'i gzhung de nyid grub pa khungs su byas nas phar phyin rang lam gyis kyang sngags kyi rdo rje 'dzin pa thob par byas zin pa nyid la dpags na'ang chos kyi dbyings ni thams cad kyi khyab byed las mi 'pho'o/... [goes on to discuss special Vajrayāna bhūmis]
[388.2] de bzhin du nyi shu rtsa gcig tu dbye ba la sogs pa'i rnam par bzhag pa dpag tu med pa yod de/ de dag gi rang bzhin sku dang ye shes kyi yon tan gyi bdag nyid la gsungs pa las/ theg pa 'og ma ltar bgrod cing bsags pas thob pa'i rim pa mtho dman gyi bye brag la ma gsungs te/ chos kyi sku mtshan ma med pa'i dbyings ye nas dag mnyam chen po'i rang bzhin ye shes kyi dkyil 'khor rtsol ba med pa'i bdag nyid la bshad do/ de skad du paN+Di ta rong pas/
'bras bu la bye brag yod na ni
theg pa gsum du bsdu mi rung ngo zhes bshad do/
de ltar na'ang bha nga la paN+Di tas [?]:
lam la nye ring byung na 'bras bu la bzang ngan ci nas kyang yod dgos pa yin/ nang pa sangs rgyas pa'i chos thams cad rgyu 'bras go ma log pa dgos zhes bshad pa'i phyir/ re zhig snga rabs kyi slob dpon rnams kyi 'dod pa'ang 'god bar bya na mai trI pas [ie. Advayavajra, see under theg pa] pha rol tu phyin pa'i rang lam nas sangs rgyas mi thob par kha tshon bcad nas phar phyin bstan pa'i dgos pa sngags kyi lam stegs su bshad pa dang/ na ro pas pha rol tu phyin pa'i theg pa'i sgor zhugs pas kyang sangs rgyas thob ni thob ste/ gsang sngags dang gnyis kyi khyad par ni bde bar skyob pa dang/ myur skyob kyi byed pa yin no/
zhes pa 'di drangs nas [389 kun tu 'od kyi sa bas [11th bhūmi] da dung sngags lam la zhugs nas myur lam gyis bsgrub pa'i sangs rgyas gdod bsgrub dgos par 'chad de/ lung de'i don ni de tsam du 'grel bar mi mngon no/ de la mdo sngags gnyis rim gnyis la sogs pa'i rgyu la khyad par yod na/ 'bras bu la khyad par zhugs pa chos nyid de/ chu dang 'o mas bcus pa'i skyu ru ra bzhin no/ (Skyu ru ra is a sour fruit used to cure diseases of phlegm, bile and blood; ie. it has emulsifying properties and can therefore separate milk and water) zhes brtags nas mdo nas sa bcu pa sangs rgyas su bshad pa nye ba nyid la dgongs nas btags pa bar bshad pa dang mtshungs par/ sngags kyi 'bras bu rdo rje 'dzin pa la ltos nas bcu gcig pa yang nye ba nyid la dgongs nas btags pa bar 'dod pa bzhin du/ bcu gcig kun tu 'od kyi sa de ni bla na yod pa'i sangs rgyas nyi tshe ba dang/ bcu gsum rdo rje 'dzin pa'i go 'phang ni bla na med pa'i sangs rgyas bsam gyis mi khyab par 'dod pa'ang snang ngo
de la 'di ltar bshad par bya ste/ nges pa'i don du rgyu la khyad par yod pa'ang 'dod dka' ste/ rgyu bde gshegs snying po la zer na sems can kyi khams thams cad la khyab byed des khyab pa dang/ rim pa gnyis la zer na de gnyis kyang gcig shos ni thabs gcig shos ni shes rab yin pas pha rol tu phyin pa drug po la thabs dang shes rab gnyis kyi rang bzhin du gnas pa'i phyir sngags thabs myur shing/ shes rab zab pa'i khyad par las/ bsam gtan dang shes rab kyi ngang du bskyed rdzogs kyi ngo bo rdzas 'gal ba ma yin pa'i phyir ro/ de'i phyir de bzhin gshegs pa thams cad chos kyi dbyings su ro gcig pas ngo bo gcig pa'i don la ye shes kyi ngang du 'gal ba mi 'du'o/ rang sa'i lam nas mtshan dang dpe byad kyi sur byang chub pa'i rang bzhin rnam pa tha dad pa [390] dang/ gdul bya 'dul ba'i thabs dang phrin las kyi snang cha mdo dang sngags kyi bdul bya so so'i khams dang/ dbang po dang/ rnam par rig pa nyid dang mthungs par shar ba'i ye shes kun tu snang ba'i bdag nyid chen po/ kun tu 'gro ba can yin pas rnam rig gi don tha dad pa'ang 'gal ba'i tshul sangs rgyas zhes bya ba'i sgras rtogs par bya ste/..... (see under bcom ldan 'das for continuation)
[390.5] 'di ltar sangs rgyas thams cad kyi sku gsung thugs kyi rdo rje'i rang bzhin gang yin pa ni byang chub kyi sems yin la/ de ni rigs kyi sems dang/ rgyu'i gnas skabs kyi sems dang/ 'bras bu'i sems kyi bar du dbyer med par byang chub kyi rang bzhin so so ma yin tha mi dad pa nyid yin pas chos nyid kun tu 'gro ba rigs par bya'o/ de lta na'ang rnam snang mngon byang las/
rdzogs pa'i sangs rgyas gang 'das dang
da ltar byung ba'i rdzogs sangs rgyas
'gro la phan phyir [391] bzhugs pa gang
de dag kun gyi gsang sngags kyi
cho ga bzang po 'di mkhyen nas
dpa' bos byang chub shing drung du
thams cad mkhyen pa tshad med brnyes/
zhes bstan pa 'di brjod bya 'di dag gi don gyi chings chen po nyid bas/ thun mong ba'i lam sngon du song ba'am/ ma song yang rung ste/ sngags lam las dang po 'i tshe kun tu bzang po'i spyod pa khrel yod pa nyid la brten nas sngags la mos pas spyod pa'i lam brtul zhugs brtan par gnas 'gyur nas rang lam gyi cho ga sgra ji bzhin par nyams su len nus pa'i tshe/ khams gsum pa'i mthong ba dang bsgom pas bsdus pa'i 'dod chags rang mtshan pa ma yin kyang/ snyom 'jug gi sgrib par gyur pa'i nyon mongs pa cha phra mo zhig mdo lam la yod pa de/ sngags su pho nya'i lam dpa' bo byang chub sems kyi ljon pa'i shing/ a va dhu ti'i rtsa nang du thabs kyi cho ga zab mos sbyangs nas/ sngags kyis lam nye rgyu'i sbyor bas bgrod pa'i zhor la mdo lugs kyi sa lam kyang gud du bcad pa med phyir/ phan tshun ring thung bsdur ba lta bu'i ngos nas bgrod pa'o zhes brjod par mi nus kyang/ ngo bo la bzang ngan med par bgrod nas dag pa gnyis ldan gyi ngang du phyin pa ni/ dper na rta dang bong bu bgrod pa la myur bul yod kyang ngal stegs su gcig pa bzhin mdo sngags gnyis ka'i mthar thug gi thob bya gang yin pa de sngags kyi cho ga dang lam zab mos grub kyis/ gzhan gyis ma yin no zhes pa 'di don la gnas pa'o/ de las gzhan du 'bras bu la mchog dman yod med 'di dag ni so sor rtog pa'i shes rab las byung ba'i tshig bla dags su gyur pa gang zhig rang rang gi rnam par shes pa'i yul du [392] 'jug tu rung bar byas pa las sangs rgyas kyi rang bzhin bsam gyis mi khyab pa'i gnas su mi rung ba'i tshul mgon po byams pas/
sangs rgyas khams dang sangs rgyas byang chub dang
sangs rgyas chos dang sangs rgyas phrin las te
dag pa'i sems can kyis kyang bsam bya min
'di ni 'dren pa rnams kyi spyod yul so/ zhes gsungs pa'i phyir ro/
Note
In elaborating of the Vajrayāna bhūmis, and comparing these to the Sūtra bhūmis, 'Jigs med gling pa goes into a lengthy and illuminating discussion of the difference between the Sūtra and Tantra mārgas which have a common goal but differ in "methods" and duration.
by David Higgins
Passage
de la byang chub sems dpa' kyi lam ni stobs kyis 'khor bar ma ltung la/ thabs kyi stobs kyis mya ngan las 'das par mi ltung bas na 'phags pa de bzhin gshegs pa'i gsang ba'i mdo las/
rigs kyi bu 'di lta ste dper na me ni rgyu las 'bar te/ rgyu med na zhi bar 'gyur ro/ de bzhin du dmigs pa las sems 'bar gyi/ dmigs pa med na sems zhi bar 'gyur ro/ de la thabs la mkhas pa'i byang chub sems dpa' shes rab kyi pha rol tu phyin pa yongs su dag pas dmigs pa nye bar zhi ba'ang shes la/ dge ba'i rtsa ba la dmigs pa yang zhi bar mi byed/ nyon mongs pa la dmigs pa yang 'byung bar mi byed la/ pha rol tu phyin pa'i dmigs pa la 'jog par byed/ stong pa nyid du dmigs pa la yang so sor rtog la/ sems can thams cad snying rje chen pos dmigs pa yang blta'o/
zhes so/ de lta bu'i thabs shes 'brel ba'i lam 'dis ni sgo skur gyi mtha' spangs ba'i dbu ma'i lam mthong ba yin te/ 'di ltar shes rab kyis ni sgro 'dogs pa'i mtha' spangs la/ thabs kyis ni skur ba'i mtha' spong ba nyid....
Note
In discussing shes rab kyi pha rol tu phyin pa, 'Jigs med gling pa takes up the path that combines thabs and shes rab (for the full passage see under thabs dang shes rab). For the ensuing discussion of the five paths, see under lam lnga, the entry from Bden gnyis shing rta {115781:886.3}.
by David Higgins
Passage
de la sems can thams cad ni bde bar gshegs pa'i snying po can dri ma dgu'i sbubs na gnas pa nyid 'khor 'das thams cad kyi rgyu gyur pa yin pas/ de nyid rdo rje theg pa'i nye lam zab mos spyad pa [50] byas pas tshe gcig la sogs par mya ngan 'da' ba'i tshul...
[51.1] 'di ltar rdo rje'i theg pa'i nye lam zab mo'i gnas skabs na chos thams cad dbyings nas sangs rgyas pa'i rang bzhin lta bas gtan la 'bebs pas bden par dbyer med gzhi lhun grub kyi dkyil 'khor rang bzhin yongs grub tu ldan pa'i dang du dngos stobs kyi rigs pa mi 'jug pas sgra rtog dang zhen yul gyis gzhal ba'i grub mtha'i gtan tshigs 'cha' ba dang/... (see text)
Note
On the subject of Anuttarayoga tantra, 'Jigs med gling pa speaks of the profound short cut of Vajrayāna that enables one to realize one's ultimate aim in a single lifetime. He goes on (two pages later) to indicate how it surpasses lower vehicles.
by David Higgins
Passage
snod yin kyang sangs rgyas kyis de la sngags mi ston zhe na/ sangs rgyas kyis snod dang 'tshams par chos ston par gsungs pa dang/ sangs rgyas theg pa dman pas 'khrid mi mdzad/ ces pa'i lung dang 'gal lo/ yang mtshan nyid theg pa'i lam thams cad sngags kyi lam stegs su 'gro dgos na/ sngags kyi theg pa [109] myur lam yin zhes pa ming tsam ste/ thag ring por bgrod bgrod pa la rus sbal gyi nud 'gros kyi song ste sleb khar khyung gi lding stangs kyis song zer ba dang 'dra'o gsungs/
Note
This passage provides an elaboration on the content of Rnam mkhyen shing rta (see the entry {115786:71.6}).
by David Higgins
Passage
'dir skyes bu chen po'i lam ni snying rje chen po'i gzhan dbang du gyur pa yin na/ rang don tsam du gnas skabs kyi mngon mtho la dmigs pa'am/ tshe 'di la the thang du mi byed kyang/ phyi ma'i bde 'bras la dmigs pa skyes bu chung ngu khyad par ba'i sems dang/ bdag nyid 'khor ba las grol tsam pa'i thar pa'i go 'phang la dmigs pa can nyan rang gi blo can skyes bu 'bring gi lam [474] gnyis las kyang log nas/ bdag cag gi ston pas dang por thugs bskyed pa dang/ bar du tshogs bsags pa dang tha mar mngon par rdzogs par sangs rgyas nas chos gsungs pa thams cad sems can kho na'i don du bsgrubs pa bzhin du rang don yal bar dor nas sems can thams cad sdig bsngal zad par bya ba'i don du bkres pas zas 'tshol ba dang/ tshad nad can skom gyis gdung ba bzhin du pha rol tu phyin pa drug dang/ rim gnyis kyi lam la bslabs nas sangs rgyas thob par 'dod pa ni lhag pa'i bsam pa byang chub kyi sems rin po che'i mtshan nyid yin te/ mngon po byams pas
sems bskyed pa ni gzhan don phyir
yang dag rdzogs pa'i byang chub 'dod/ ces so/
Note
In this passage, 'Jigs med gling pa succinctly summarizes the path of the superior individual according to the standard typology (see skyes bu gsum).
by David Higgins
Passage
skyes bu gsum gyi lam gyi rnam bzhag mdor bsdus tsam zhig brjod par bya ste/ de yang rang kho na'i don du tshe phyi ma'i 'khor ba'i mngon mtho tsam gtso bor don du gnyer ba'i cha nas bzhag pa'i bsam pa de skyes bu chung du khyad par can gyi lam gyi mtshan nyid/ mtshan gzhi ni/ skyes bu chung ngu'i rgyud kyi 'chi ba mi rtag pa rtogs pa'i blo dang/ mi dge bcu spong gi tshul khrims lta bu'o/ de dag la [423] brten nas rang rgyud ldan gyi gang zag mngon mtho'i go 'phang du bgrod par byed pas na skyes bu chung ngu'i lam zhes brjod do/
'khor ba'i phun tshogs la blo log pa'i sgo nas rang kho na'i don du thar pa gtso bor don du gnyer ba'i cha nas bzhag pa'i bsam pa de skyes bu 'bring gi lam gyi mtshan nyid/ mtshan gzhi ni/ skyes bu 'bring gi rgyud kyi mi rtag sogs bcu drug rtogs pa'i blo lta bu'o/ de la brten nas rang rgyud ldan gyi gang zag thar pa'i go 'phang du bgrod par byed pas na skyes bu 'bring gi lam zhes brjod do/
snying rje chen po'i gzhan dbang du gyur pa'i sgo nas sems can gzhan gyis sangs rgyas thob phyir du rnams mkhyen don du gnyer ba'i cha nas bzhag pa'i bsam pa de skyes bu chen po'i lam gyi mtshan nyid/ mtshan gzhi ni/ skyes bu chen po'i rgyud kyi snying rje chen po dang/ lhag bsam rnam dag lta bu'o/ de la brten nas rang rgyud ldan gyi gang zag bla na med pa'i byang chub tu bgrod pas na skyes bu chen po'i lam zhes brjod do/
Passage
de'ang bsgom pa'i lam 'dir sa dgu'i dri ma spong ba'i gnyen po'i khyad par la ltos nas sbyor ba'i lam dang/ bar chad med lam dang/ rnam grol gyi lam dang/ khyad par gyi lam zhes grangs nges bzhir gnas pa las/ lnga ma gnyis ni spong ba'i gnyen po'o/ bar ba [384] ni rten gyi gnyen po'o/ tha ma ni thag bsring gi gnyen po'o/ lam gyi gdags bzhi'ang sa'i sngon rol rang rgyud pa de nyid/ sa de sa'i spang bya gegs su gyur pa rags pa spong ba la ni sbyor ba'i lam zhes bya'o/ sa de dngos dang por skye bzhin pas dri ma ngo skal de'i sa bon dngos su spangs pa ni bar chad med lam mo/ sa de'i skad cig gnyis pa nas dngos gzhir gyur ba rnams ni rnam grol kyi lam mo/ sa'i mjug thogs su yon tan khyad par can thob nas sa gong mar 'gro bzhin ba ni khyad par gyi lam mo/
Note
In this passage, 'Jigs med gling pa discusses the four paths as special counter agents used to eliminate grime on the nine levels during the bsgom lam.
by David Higgins
Passage
mdo sngags kyi lam sems bskyed nas zung 'jug gi rim pa la slob pa'i tshul dbang po mchog la dgongs pa gcig tu bsgrub par rigs par bya'o/ gal te mtshan nyid theg pa sngags kyi lam stegs su nges par dgos na sngags nas tshe gcig la sogs par sangs rgya ba'i myur lam ming tsam du song zhing/ 'di ltar ri rab kyi zom la rus sbal gyi bgrod pas 'jigs nas sum cu rtsa gsum du sleve khar khyung gi lding stangs kyis sleb po zer ba ltar srid du ring ba'i lam la ngal ba mtha' dag brten nas slar yang gseb lam nas bgrob pa ni byis pa mgo 'khor ba'i gtan tshigs tsam ste/
...yab sras kyi rim lngar yang bskyed rim med par rdzogs rim bsgrub mi nus/ dben gsum med par kun rdzob kyi dben ba rtogs mi nus sing/ de med par don dam pa'i 'od gsal rtogs mi nus la/ de med par zung 'jug bsgrub mi nus par bshad pa yin no/ de'i phyir lugs 'di la 'od gsal ni 'phags pa'i bden mthong gi lam dang/ zung 'jug ni mi slob pa'i lam ste rdzogs pa'i sangs rgyas kyi go 'phang kho na yin pas snyigs ma lnga bdo pa'i dus 'dir ni sngags bla na med pa'i myur lam gyis 'thob pa las dbang po tshar bcad pa'i theg pa gzhan gyis dngos grub thob par mi 'gyur ba'i tshul...
Note
In the context of detailing the dbang bskur, 'Jigs med gling pa distinguishes the rapid Mantrayāna path from the slower Lakṣanayāna (like the difference between the trail of a hawk and a tortoise), although they have a common trajectory. He writes that the Lakṣanayāna serves as a crutch or walking stick (the kind sherpas use to rest their packs on) for Mantrayāna.
by David Higgins
Passage
da ni rgyu 'bras dag grol tu 'dzin pa 'og ma'i lam lnga po rang bzhin rdzogs pa chen po bden pa dbyer med chos nyid yid dpyod las 'das pa'i lam lngar don bsdu ba'i tshul:
mdor na dbyings kyi lam ni chos nyid gcig [rnam mkhyen shing rta:739.5 yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:739.4]
rig pa'i lam ni shes rab khyad par can [743.5]
'od gsal lam ni sgron ma rnam pa gnyis [746.5]
khregs chod lam ni shar grol dus mnyam ste [107] [752.6 f]
thod rgal lam ni dbyings dang rig pa yin/ [754.5]
'di dag rang bzhin rdzogs pa chen po yi [rnam mkhyen shing rta:760.6 yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:718.1]
thun mong ma yin lam ldan mkhyen 'tshal nas/
ma rig grogs dang 'khrul pa'i bslu brid kyis
mtha' med 'khor ba'i 'brog dgon 'jigs rung bar
las dang nyon mongs 'du byed lcags sgrog gis
de ring phan chad bcings la skye ba'i sems
bskyed nas zhi ba dam pa'i grong khyer du
mya ngan 'da' ba'i lam mchog bsnyen par mdzod/
[rnam mkhyen shing rta:761.2] de la dbang po dang skal pa rab kyis gzhi lta ba khregs chod dang/ lam lhun grub 'od gsal thabs shes zung 'jug tu nyams su blangs pas rgyu mtshan nyid kyi theg pa kho na'i la sam gyis 'jal ba la ma ltos par rang bzhin rdzogs pa chen po'i thun mongs ma yin pa'i lam lngar sku gsum lam snang du rdzogs nas tshe gcig lus gcig la 'bras bu khyad chos drug ldan gyi gzhi thog tu mthar phyin pa yin la/ de yang 'bring bar do dang/ tha ma rang bzhin sprul pa'i zhing du 'chad rgya ba'i tshul 'chad par 'gyur la/ ... (see also Yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me {116381:v3:718})
Note
In this passage, 'Jigs med gling pa elaborates on the five Rdzogs chen paths (thun mong ma yin pa'i lam lnga), which are only numerically similar to the five Mahāyāna paths. See Rnam mkhyen shing rta for details. (See under dbyings for dbyings kyi lam, shes rab gsum for rig pa'i lam, sgron ma for 'od gsal lam etc.)
by David Higgins
Passage
'di la yon tan brjod mi langs
chos dang chos kyi dbyings nyid dang
gzhi dang lam dang 'bras bu la
bde bar rol pa nyid yin no
Passage
de bzhin du sangs rgyas su 'gro ba yang lam lnga ste/ tshogs dang/ sbyor dang/ mthong ba dang/ bsgom pa dang/ mi slob ba'i lam lnga las/ 'dir rang bzhin rdzogs pa chen po ni dbyings rig lam du byed pa'i phyir 'phags pa'i lam gyi nges don zab mo yin pas/ dbyings rig goms pa las bslu ba med pa'i rtags dang bral tshad phyin nang mthun par lus ngag yid gsum la 'byung ba'ang...
Note
After detailing the five-fold Rdzogs chen path and then the five paths of errancy (see the entries from Rnam mkhyen shing rta {115786:739;765}), 'Jigs med gling pa compares the standard five Mahāyāna paths to Rdzogs chen.
by David Higgins
Passage
lam lnga ni/ dmyal ba gdung ba'i lam/ yi dwags 'gog pa'i lam/ byol song mun pa'i lam/ mi 'dam pa'i lam/ lha yengs pa'i lam mo/ rang sa dpe da lta dang phyis kyi bde sdug tu bgrod cing phyin bar byed pas lam/ rigs mi 'dra ba lnga yod pas na lam lnga'o/ lha min ni 'dod lhar bsdus pa'o/
Note
By way of commentary to the Thig le kun gsal {116071}, Klong chen pa delineates the five paths or destinies of the transient life forms in saṃsāra and defines lam accordingly.
by David Higgins
Passage
ji ltar 'khor bar 'gro tshul ni/ sems can du 'khrul pa'i lam ni rgyud lnga ste/ rmi lam gyi lam/ bag chags kyi lam/ las kyi mtha'i lam/'khrul 'khor ma nges pa'i lam/ rgyu dang 'bras bu so sor ma nges pa'i lam mo/ de ltar lam rgyud lnga'i sgrub pa ma spangs pa'i rang rgyud ldan rnams ni/ las dang/ nyon mongs pa dang/ 'du byed kyi lcags sgrog dam po'i gzhan dbang du gyur nas 'gro ba rigs drug po las 'khor sa bzhan pa med pa'i gnas su da ring phan chad du bcings shing/ da dung yang 'ching ba las ma 'das pa 'di la bsams bzhin skyo ba tshad med par bskyed par rigs so/
Note
After discussing the five Rdzogs chen paths (see the entry from Rnam mkhyen shing rta {115786:739}), 'Jigs med gling pa contrasts these with the five paths leading one astray into mentation governed being.
by David Higgins
Passage
'o na 'di mthong lam rnam par mi rtog pa'i ye shes bzhi pa dang mtshungs sam zhe na/ lam la bkri tshul gyi cha nas mi mthungs pas dbang gi go rim so sor byung la/ de lta na'ang dbang gsum pa'i ye shes mthong lam du grub chen mai trI pas kyang 'dod cing/ khyad par Dom+b+hi he ru kas:
e ma do mthar rmad kyi chos
phyag rgya'i rkyen gyis rtogs pa yin
mngon sum lam du grags pa ste
byin rlabs lam du gyur ba yin/
zhes dang/
kha cig dpe zhes zer ba ni
yang dag don la rgyab phyogs pa'i
byis pa rnams kyi smra ba yin
des ni lhan cig skyes pa yi
ye shes ming tsam thos par zad/
ces sogs dgag sgrub rgya cher 'byung mod/ de lta na'ang snye ma lnga ba las/ de ci 'di mthong ba'i lam [237] yin nam zhe na/ de lta ma yin te zhes pa la sogs kyis de ltar 'dod pa bkag pas phyogs gnyis su 'dzin pa'i rtog ge'i rigs pa 'ba' zhig gis sngags lam 'grel zhing skye 'gag du 'dzin pa rnam grangs pa'i don dam gyis ye shes kyi rang bzhin bzhal ba rnams kyi dgag sgrub ni byis pa 'drid pa'i tshig bla dwags rasam du go la/ spyir gang zag gi sbyangs pa dang dbang po'i rim pa la ltos nas dbang thob sugs ni mang du snang bas grub chend e gnyis lta bu'i ngos nas dbang 'og ma gnyis kyi 'bras bu'i go 'phang gang yin pa mngon du gyur ba'i tshe dbang gsum pa mnyan pas de'i lhan skyes nyams myong gi zag pa dang bral ba gcig car du mthong na bzhi pa'i ye shes dpe la ma ltos pa thod rgal du skyes pa'i mtha' yang 'gog par mi nus te/ 'di ltar rgyud las dga' bzhi'i rim pa dang dbang bzhi sbyar ba'i phyir dang/ khyad par rdo rje theg pa'i lam ni byang chub kyi sems mi shigs pa bde bar gshegs pa'i snying po can yin la mi shigs pa nyid kyis mi 'gyur ba'i bde ba mngon du byas pa 'bras bu yin na lam des de 'thob pa 'og tu bstan pa'i phyir ro/ yang dbang po shin tu rtul pos thabs lam zab mo'i cho ga la brten nas bde ba dang bcas pa'i mi rtog pa yud tsam nyams su myong ba'i tshe rtog pa rags pa mang po zhig 'gags pa yod kyang 'dod chags bde chen du 'ching ma nus na rang bzhin snyoms 'jug gi gnas skabs ltar snang ba tsam ste de ni gshis kyi gnas tshul gtan ma rtogs pa'i gang zag la'ang skye mod kyis/ des mthong lam gyi bden pa mthong ma yin no/
de bas na dbus mtha' las sems med [238] ba'i gnas skabs lngar chos sku nyams su myong bar bshad pa'i don ni snang yul mi 'dzin pa'i cha la btags pa tsam yin pa ltar/ 'dir snyoms 'jug gi rkyen las so so rang rig gis rig cha dang 'gal ba'i rtog med tsam skyes pa gang zhig mas brtan gyi dga' ba la brten nas 'dod chags bde chen du 'ching mi nus pa rnams la ni dper yang rung ba dka' ste 'pho med kyi bde ba la yun du goms nas de'i rang bzhin shes dos pa'i phyir ro/ 'di ltar sngags ni mngon sum gyi lam yin pas rjes dpag dang 'gal ba'i phyir gang zag rim gyis pa rnams la snga phyi rgyu 'bras kyi tshul du gnas pas gsum pa'i lam du dpe'i ye shes zhes bya ba chos thams cad bsam du med pa de kho na nyid kyi gzugs brnyan bde bas thabs byas pa'i lhan cig skyes dga'i shes rab la goms par byas pa las bzhi ba'i dus na/ rang bzhin ci yin pa mthong ba'i thabs byung 'bras bu'i lhan skyes mngon sum du skye ba yin te/ ...
Passage
(1) yang dag pa'i lta ba ni zag pa med pa'i shes rab po/
(2) yang dag pa'i 'tsho ba ni kha gsag dang log pa'i 'tsho ba spangs pa'o/
(3) yang dag pa'i rtsol ba ni brtson 'grus te/ de yang yang dag spong ba bzhi nyid do/
(4) yang dag pa'i dran pa ni dmigs pa ma brjed pa'o/ 'di yang dran pa nye bar bzhag pa bzhi dang mthun te/ dran pa nyid dran pa nye bar 'jog pa ni dran pa nye bar 'jog pa yin pa'i phyir ro/ de yang yang dag gi dran pa'i mtshan nyid mthar thug pa ni shes rab nyid yin te/ bshes sbring gi 'grel par/
gang dag 'dis dran pa nye bar 'jog pa zhes 'chad pa de dag gi gzhung lugs kyis ni dran pa nye bar bzhag pa shes rab yin no/ zhes bshad do/
(5) yang dag pa'i ting nge 'dzin ni bsam gtan bzhi pa'o/
(6) yang dag pa'i ngag ni ngag la brten pa'i dge ba'i las lam bzhi'o/
(7) yang dag pa'i las kyi mtha' ni lus kyi mi dge ba'i las kyi lam spong ba'i rang bzhin gsum mo/
(8) yang dag pa'i rtog pa ni gnod sems med pa dang/ nges par 'byung ba dang/ dge ba'i rtog pa rnam pa du ma snyed yin no/
de ltar 'phags pa'i lam yan lag brgyad po 'di ni zhi ba'i gnas te/ mya ngan las 'das pa thob par bya ba'i phyir bsgom pas na/ 'di ni zhi bar bgyi slad bsgo par bgyi/
Note
In the context of discussing the Path of Meditation belonging to the five paths (see under the term lam lnga) 'Jigs med gling pa briefly elucidates the noble eightfold path (after quoting from the Bshes sbring). His presentation is an elaboration of his previous treatment of the topic in the context of the four noble truths (Bden gnyis shing rta {115781:213.6}).
by David Higgins
Passage
'dir sngar khas blangs pa bzhin lam snang yang yin la/ 'bras bu yang yin pa mi 'gal bar 'dod de/ dang po lam snang yin te/ lhun grub kyi sbubs ka dag chen po don gyi 'bras bu khang pa lta bu las/ der 'jug pa dang/ de nas phyir mched pa/ gzhi ka dag las phyir snang du 'char dgos pa'i phyir ro/ 'char tshul ngo bo skur gnas pa las 'char ro/ lam snang la gnyis yod de/ (1) rang nyid sangs rgyas bsgrub pa'i lam 'bras bu'i sngon rol ba rnams dang/ (2) rang nyid sangs rgyas grub zin nas gdul bya 'dren pa'i lam sku gsum mgnon par snang bas don mdzad pa'o/ de las 'dir mi slob pa'i lam snang du 'dod pas sku gsum lam snang yin pa dang/ 'bras bu yin pa gnyis mi 'gal la 'brel ba grub pa'i don to/... (see continuation)
Note
In the final chapter of the Yon tan mdzod rtsa ba {115776}, Yon tan rgya mtsho elaborates on the Rdzogs chen understanding of the three (or more) sku as interlacing facets of a single dynamic process (one's goal as one's path, the two being inseparable) that are only distinguished for descriptive and didactic reasons (see a quote from Theg mchog mdzod {115751}). He goes on to write the following passage [734.1], which is essentially a condensation of Yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me v. 2, 797.1.
by David Higgins
Passage
...don de nyid kho na lam chen po yin te/ theg pa 'og ma ltar lam gzhan la sbyangs pas/ 'bras bu gzhan thob pa ni ma yin te/ de'i rang bzhin du sems can thams cad rang bzhin gyis grol ba nyid du gnas pa ni lam chen po zhes bya/ [277] de nyid rnal 'byor gyi skyes bu gang gis rtogs shing rdeng du gyur pas/ dpal rdo rje sems dpa' 'am kun tu bzang po dang mnyam par gyur pa ni grol ba grol zhes kyang bya/ yang sangs rgyas zhes kyang bya ste/
Note
See also under the term rnam par dag pa'i lam the entry from Man ngag lta ba'i phreng ba zhes bya ba'i 'grel pa {115841:107}.
by David Higgins
passage translation (English)
...What is known as the "supreme path" does not involve the attainment of an extraneous goal by training on an extraneous path, as is the case with the lesser vehicles. Rather it is what all sentient beings naturally are; remaining in this natural freedom is what is known as the "supreme path". Since any person who becomes existentially attuned to this and understands it deeply so it becomes a source of assuredness becomes equal to Śrī Vajrasattva or Kun tu bzang po is is also called "being free in one's freedom'. It is also known as "Buddhahood rediscovered".
Passage
...sa dang lam la sbyangs shing bgrod mi dgos pa yin par shes par bya'o/ de'i phyir nas lam la bgrod du med pa'i man ngag/
Passage
[148.1] byang chub sems ni kun gyi lam chen te
gnas dang yul dang sangs rgyas sa dang gsum
gzhan na med te 'di na rang bzhin gnas
chos kyi dbyings dang chos nyi 'di na gnas
nam mkha'i khams dang gzhal yas 'di na gnas
sangs rgyas gnas dang yul ni byang chub sems
gzhan du bgrod pa'i lam dang gnas med te
bgrod pas nam mkha'i lam la phyin pa med
kye sems dpa' chen po nyon cig
lam la bgrod pa yod par lung ston pa
nga las byung ba'i ston pa sku gsum gyis
bgrod pa'i lam ni lnga dang gsum bstan te
de la bgrod nas phyin par 'do pa ni
rgyu las 'bras bu thob par 'dod pa yin
rdzogs pa chen bgrod pa med dang mi mthun te
tshogs dang sbyor ba sgom mthong thob pa lngar
tshogs gnyis bsags nas gzung 'dzin gnyis choms te
bsgoms pa chos mthong thub pa'i 'bras bu de
bgrod du med pa'i lam dang ma phrang pas
bde chen rtsol sgrub 'das pa ming mi grag
'bras bu gsang bar bstan pa'i lam gsum ni
de bzhin nyid dang kun tu snang la sogs
sku gsum lam zhes goms par bsgom pa des
rang byung chos la rgyu 'bras bsyen sgrub bzhis
bgrod pa'i brtsol sgrub 'das pa'i sar mi phyin....
[149.2] gal te ma rig lam la bgrod gyur na
phyin pa'i dus med rtogs thob dus med te
bgrod pas sangs rgyas sa ru phyin pa med
sangs rgyas rang sems rtog pa bral ba yin
bgrod pas rang sems rtog bral der mi phyin
lta ba sgoms pas ting 'dzin yul dang phrad
ting 'dzin de yis rtog bral mnyam dang bral
dam tshig bsrungs pas ma nyams 'dzin la gnas
ma nyams 'dzin pas rtog med mnyam dang bral.... etc.
(Most of chapter 64 entitled "lam la bgrod du med par rtogs pa":)
[178.4] kye ston pa'i ston pa kun byed rgyal po yi
rang bzhin ma skyes gcig tu gnas pa la
skye med mngon du rtogs par dka' ba'i phyir
'khor gyi dang po ston pa sku gsum gyis
rang rang dga' ba'i lam la gzung ba'i phyir
lam gyi khyad par bgrod du yod par bstan
blo chung brgyud nas don al 'dren pa'i phyir
drang ba'i lun du nga yis bstan pa yi...
[178.6] kye kun byed rgyal po nga yi lam bshad pa
nga nyid skye ba med pa'i rang bzhin la
'jug dang mi 'jug tshig las shin tu 'das
de phyir lam la bgrod du med par rtogs
lam lngar snang bar rnam rtog mtshan ma'i [179] grangs
nga nyid mtshan ma'i yul las 'das pa'i phyir
mthan ma'i lam gyis bgrod du med par rtogs
kye kun byed nga yi lam la rim med de
skye med thig le chen por gcig pa'i phyir
gcig gi rang bzhin rtogs pa de'i phyir
lam la bgrod med gcig tu rtogs pa yin
kye ston pa'i ston pa kun byed rgyal po nga
nga la 'jug pa'i rim pa'i lam med de
rang byung ye shes dus gcig rdzogs pa'i phyir
ma bgrod rang bzhin gzhag pas phyin par 'gyur
de phyir sems dpa' rdo rje khyod nyid kyis
nga la rim par bgrod par ma byed cig
kye nga ni mtha' bral nam mkha'i rang bzhin te
nam mkha'i mtha' la bgrod cing tshi chad ltar
nga yi rang bzhin lam gyis bgrod 'dod pa
tshi chad nad du de las che ba med
de phyir sems dpa' rdo rjes rtogs nas kyang
khyod kyis 'khor gyi nang du lung ston cig
de ltar nga yi rang bzhin lung bstan pas
kun kyang nga yi rang bzhin nyid rtogs 'gyur
'jig rten mtshan ma'i lam la zhen mi 'gyur
rnam grangs tshig gi lam la brtsod mi 'gyur
ma bcos bder bzhag rtogs pas pha rol phyin
kun gyis snying po'i lam dang phrad par 'gyur
kye nga ni kun byed chos kyi gzhi ma ste
lam lnga sa bcur ston pa'i sku gsum yang
nga yi rang bzhin mngon du bstan pa yin
de ltar khyod kyis legs par rtogs par gyis
ma bcos bgrod med kun byed kun gyi lam
su zhig bgrod pas byang chub don mi [180] rtogs
kun byed nga yi rang bzhin rtogs mi 'gyur
de bas bgrod du med pa'i don la rtogs
Note
This important Tantra of the sems sde class of Rdzogs chen frequently characterizes Rdzogs chen (of which Kun byed rgyal po is a personification) as the "way involving no travelling". This following passage comes from chapter fifty-one entitled "rdzogs pa chen po'i lam la bgrod du med pa".
by David Higgins
Passage
rang bzhin med de ye shes gdangs su gsal [368]
dper nam mkha' la 'ja' tshon gsal ba yang
rang shar rang snang rang gsal ye shes gdangs
glog ltar snang zhing 'gags pa med par gsal
gsal la rtog med ye shes chos kyi sku
rang la rang snang snod bcud ye sangs rgyas
las dang thugs rje'i mtha' gnyis rnam par dag
sa dang rnam thar byang chub mchog la ring
bgrod du med de chos nyid byang chub mchog
bgrod par 'dod na byang chub mchog la ring
ma bsags bzhin du tshogs gnyis ye nas rdzogs...
Note
In this passage, Klong chen pa quotes the Thig le kun gsal {116071} on the subject of making an experience of lta sgom spyod 'bras from a purely Rdzogs chen perspective. This passage occurs in the discussion of lta ba. (See also under sgom du med pa.)
by David Higgins
Passage
de dag thams cad ni bgrod cing 'byung ba la ltos pa yin la/ 'dir de lta bu gang yang mi sgrub ste/ bgrod du med pa nyid lam gyi mchog yin pas/ de'i phyir na theg pa thams cad kyi yang rtse zhes bya'o/
Note
In distinguishing Rdzogs chen as the summit of all ways, Rong zom first discusses [167.6] the ways to freedom on different Buddhist paths. He discusses the Śrāvakas, who state that freedom arises via emancipation from causes and conditions and samādhi through which they abide in a state involving an objective reference. Then he discussed the Pratyekabuddhas, who state that freedom arises via emancipation from path of words and samādhi through which they abide in the way of ineffable reality. After that he discusses the Mahāyāna path which teaches that freedom arises via primordial awareness which is emancipated from divisive notions born of subjective grasping and a samādhi through which they engage in the utterly diaphanous dimension of meaningfulness). Finally, he discusses the Mantra(yāna) path which teaches that freedom and samādhi are indivisible and they experience the three diamond like aspects.
by David Higgins
Passage
lam thams cad kyi gnad ni/ bsgrod du med pa'i lam du 'dus pa yin/ lam gzhan ni 'gyur zhing mi rtag pa'o/ byang chub kyi lam la bsgrod du med de/ byang chub kyi sems kyi ngo bo de/ yang dag pa'i don phyin ci ma log par stong pa'i dbyings/ gsal ba'i ye shes gnyis su med pa'i don la 'jug pa'i don pa'i rtogs dus na/ lam zhes bya bar 'gro ba dang bsgrod du med pa'o/ de ltar 'gro 'ong med pa'i don rtogs pa'i dus na/ theg pa sa lam zhes bya ba'i chos nyid dngos po'i gzhi med pa de/ bya ba med pa rdo rje lta bu/ 'jig pa med pa'i sangs rgyas zhes bya ste/ de lta bu'i don rtogs na lam thams cad gnad du tshad pa zhes bya'o//
Note
In this passage, Padmasambhava identifies bsgrod du med pa'i lam as the gist of all paths.
by David Higgins
Passage
[421.4] de ltar dge ba'i bshes gnyen legs bsten nas
thar pa'i lam la rim gyis bslab par bya/
ci'i phyir zhe na thod rgal du 'jug par mi rigs pa'i phyir te/ lam gyi yon tan 'og ma ma skyes par gong ma thob par mi nus pa nyid dang/ rim pas ma 'dzogs par gong du phyin par mi nus pa'i phyir te/ mya ngan las 'das pa'i mdo/
ji ltar skas kyi rim pa bzhin
nga yi bstan pa zab mo yang
rim gyis bslab cing nan tan bya
thod rgal ma yin mthar chags so
rims gyis lus shad rdzogs pa ltar
chos 'di yang ni de dang 'dra
dang po 'jug pa'i rim pa nas
yongs su rdzogs pa'i bar du'o/ zhes so/
[896.4] de nyid shes na gzhan zhig dgos mi 'gyur
grol ba rnams ning bzhin 'khrul pa chad
da ni mi 'dri sems kyi gzhi rtsa stor
gtan med 'dzin med nges med 'di yin med
phyal pa lhug pa yengs pa phyam gcig pa
'di ltar rtogs nas da ni glu len te
dri med 'od zer shar bas bstan nas song/
zhes pa ni gnas lugs kyi phu thag 'khrus pas gzhan la smon pa med pa'i dus te/ rnal 'byor pa gzhan dag grol ba rnams kyang ngas ji ltar rtogs pa'i tshul 'di rtogs pas grol bas na/ [897] da ni 'di ba'i the tshom med de de las lhags sus kyang bstan rtyu med pa'i phyir ro/ do hA [Saraha's dmangs gi dohā] las/
mdun dang rgyab dang phyogs bcu ru
gang gang mthong ba de de nyid
di ring mgon po nga ltar 'khrul pa chad
da ni su la'ang dri bar mi bya'o/ zhes pa dang tshul gcig go
sngon lta sgom spyod pa'i go rims dang khrigs shin tu legs pas sa la gong 'og gi rim pa skas kyi gdang bu lta bu la brten zhing/ rnal 'byor gong 'og gi skye tshul la blo goms 'dris su byed pa rnams dus 'dir sems kyi gzhi rtsa stor ba dang mnyam du stor bas/ da ni gang la'ang gtad so dang 'dir rgyag med de/ 'ji ltar shar yang 'dzin pa med pa smyon pa chang gis gzi ba lta bu dang/ snang la ngos gzung med pa bu chung lta bu dang/ bya cha'i rim pa rnam la khrigs su med pas phyal pa dang/ lhug pa dang/ yengs pa dang/ gtad so med pas zhe 'dzin las 'das par phyam gcig pa ste ya cha ba'i rnam pa zhig bdag la shar ba ni/ ...
Note
In the first passage, Klong chen pa compares the stages of the path to a ladder which leads one higher and higher. See also 'Jigs med gling pa's autocommentary on Yon tan mdzod (Bden gnyis shing rta/ Rnam mkhyen shing rta) p. 331.6. In the second, he shows that this sequential, step by step approach has only operational validity. At the time of deeply understanding Being's abidingness, all props and supports (which are engendered by mind) break down and give way to openness and freedom. This breaking point, finding oneself lost 'nowhere' with no one and nothing to turn to, marks not the end of the path but a re-entry into an immediacy prior to its interpretation. For translations, see Higgins's thesis The Philosophical Foundations of Classical rDzogs chen in Tibet. Investigating the Distinction Between Dualistic Mind (sems) and Primordial knowing (ye shes) {116296}.
by David Higgins
Passage
dngos por smra ba grub mtha'i rtog ge dang [600] [595]
sa mtshams dman pa so skye'i rtog ge yi
rtog dpyod las 'das rgyal ba'i ye shes ni
gdod nas grol ba rdzogs pa chen po'i lam/
...des na rgyal ba'i ye shes rang byung gi dgongs pa ni/ gdog ma nas grol ba'i chos nyid yin pas/ da gzod ma grol ba grol bar byed pa'i rkyen gzhan mi 'jug kyang rang bzhin rdzogs pa chen po'i lam du de nyid rjen par bstan nas rnam shes tshogs brgyad dang bcas pa'i glo bur gyi dri ma rang grol gyi gnad la [597] brten nas dag par byed pa yin no/ gal te gdod nas grol zin na sems can thams cad lam la ma brten par rang grol du 'gyur rigs so zhe na/ sems can yin no cog gis dam pa'i bla ma yang ma bsten/ dbang gis smin par yang ma byas/ grol byed kyis grol bar yang ma byas/ thabs kyi 'jug sgo yang ma rig/ lam gyi sngon 'gro ltos nas de nyid rtogs pa'i thabs sgrib pa sbyang ba dang tshogs rdzogs pa'i bya ba'am ma byas/ dngos gzhi la ltos nas rang grol dang cog bzhag gi gnad kyang ma go mos gus la ltos nas bla ma'i byin rlabs zhugs pa'ang med pas 'bad med du ga la grol te/ spyi mdo las/
e ma ho! ngo mtshar rmad kyi chos
rdzogs pa'i sangs rgyas kun gyi gsang
thams cad sangs rgyas yin pa la
rtog pas bsgribs pas ngo ma shes/ zhes so/...
(The question is answered more fully in Yon tan rgya mtsho's ensuing discussion)
Note
This passage offers a definition of the term lam. In elaborating on the Yon tan mdzod rtsa ba {115776} concerning the special features of the Rdzogs chen path, the question arises concerning the need for a path given the Rdzogs chen emphasis on intrinsic and primordial freedom (see rang grol and ye grol under the term grol ba) as a spontaneous, unconditioned unfoldment of our natural mode of being.
by David Higgins
Passage
lam cig char ba ...gzhi dngos po gshis kyi gnas lugs bla ma'i gdams ngag gis ngo sprod nas lam du khyer bar byed pa cig yin te/ da res de mi 'chad/
[400.2] lam rim gyis pa ...de la gnyis thabs kyi lam dang shes rab kyi lam mo/
Passage
bsdu na gnyis pa pha rol tu phyin pa tshogs kyi lam dang/ gsang sngags thabs lam mo/
Passage
gang gi tshe sems dang sems las byung ba'i rnyog pa zhi ba na sems nyid 'od gsal ba'i ye shes khong nas 'char ba ste/ de nyid goms par byed pas byang chub kyi lam zhes brjod/
Note
This passage offers a definition of the term lam. Klong chen pa here defines the "path toward spiritual awakening" as a process of becoming progressively attuned to Mind as such, primordial awareness in its radiant clarity, which shines forth from within once the turbidity of mind and mental events have come to rest".
by David Higgins
Passage
rang 'bras byang chub tu bgrod pa'i go skabs phye shul du gyur pa'i lam zhugs kyi mkhyen pa de/ lam gyi mtshan nyid/ thar lam/ mkhyen pa/ ye shes mngon rtogs/ yum/ theg pa rnams don gcig ming gi rnam grangs so/ de la lam zhes brjod pa ni/ thar pa'i go 'phang du bgrod par byed pa yin pas na de ltar brjod do/ yang de la ngo bo'i sgo nas dbye na/ tshogs lam/ sbyor lam/ mthong lam/ sgom lam/ mi slob lam dang lnga'o/
Note
This passage offers a definition of the term lam. 'jigs med dbang po provides a definition and synonyms of lam before discussing the five paths as understood by Śrāvakas, Pratyekabuddhas and Bodhisattvas (see under the term lam lnga, the entry from Sa lam gyi rnam bzhag {115726:428.4}).
by David Higgins
passage translation (English)
The sensitive awareness born in one who has travelled the path that has become the highway (that provides) the opportunity to travel to one's own goal of spiritual awakening, is the defining characteristic of the “path”. Its synonyms include 'path to liberation', 'sensitive awareness', 'originary awareness', 'immediate existential understanding', 'mother wisdom', and 'spiritual vehicle'. Thus the 'path' is so named because it enables one to travel to the exalted plane of freedom...
Passage
lam gyi ngo bo 'bras bu'i sar bgrod pa'i thabs/
nges tshig bgrod par byed la/
dbye na rgyu mtshan nyid kyi lam dang/ 'bras bu sngags kyi lam gnyis so/
dpe ni 'gro ba'i lam 'jig rten kyi lam dang/ rtsol med kyi lam nam mkha' bya'i lam du gyur pa lta bu ste/...
[437.3] brtsi tshul ni/ bla ma dam pa'i drung du slob ma snod ldan gyis brten nas gdams khrid ngo sprod nyams su blangs/ mthar gdeng rnyed pa'i bar gyi yon tan gyi chos dang sbyar te/...
Note
This passage offers a definition of the term lam. In the context of elaborating on the terms sa (see under this term), lam and pha rol tu phyin pa (see under the terms pha rol tu phyin pa drug and pha rol tu phyin pa bcu) as they are interpreted in the Thig le kun gsal {116071}, Klong chen pa provides the following definition.
by David Higgins
passage translation (English)
Through strained efforts on a path of doing something,
The self emergent process of refinement and fulfilment (byang chub) is
obstructed.
Hence this pristine awareness in which awareness comes effortlessly
Is said to be the true pristine awareness as path.
Note
This passage is quoted by H. Guenther in One Vehicle periodical, 1984, p. 29. The wording is altered slightly for clarity and consistency.
by David Higgins
This passage divides mi dge ba'i las lam bcu into three by body, four by speech, and three by mind.
In this passage, 'Jigs med gling pa discusses the five paths in relation to the empowerments.
In this passage, 'Jigs med gling pa outlines the noble eight-fold path in the context of the fourth of the noble truths (see the entry from Bden gnyis shing rta {115781:375.4} for an extended version of the same).
In this passage, Yon tan rgya mtsho follows 'Jigs med gling pa's treatment of the noble eightfold path (Bden gnyis shing rta {115781:213.6}).
In this passage, the term lam is mentioned without elaboration.
In this passage, 'Jigs med gling pa speaks of the 'natural unfoldment of the Mantrayāna path' in order to describe how the four types of Tantra form a natural progression and flow from the basic principles and practices of pāramitāyāna without contradiction.
See under mngon sum lam.
See under gsang sngags kyi lam, the passages that compare Tantra mārga and Sūtra mārga.
In the context of sdom gsum.
After discussing the five-fold path of Rdzogs chen (see thun mong ma yin pa'i lam lnga), 'Jigs med gling pa summarizes the myur lam zab mo mchog which enable one to work effortlessly for the welfare of sentient beings. (See also gsang ba mchog gi lam.)
The "one-way path", compared to a river, is included in a list of metaphors for byang chub sems bskyed.
After discussing myur lam (see p. 71.6), 'Jigs med gling pa mentions the sbyor grol gyi lam and its controversial history in China and Tibet.
In this passage, 'Jigs med gling pa uses the term lhun grub bgrod pa gcig pa'i lam as a description of the far-reaching level in the context of the sa bcu.
In this passage, Rong zom uses the terms rnam par dag pa'i lam and brtsal ba med par khun gyis grub pa'i lam chen po to describe the Rdzogs chen process of realization (see under sgrub pa).
The term yang dag pa'i lam occurs in a quote from Rig pa rang shar {115691} in connection with the five-fold path of Rdzogs chen (see thun mong ma yin pa'i lam lnga).
The term gsang ba chog gi lam is used in connection with the five-fold path of Rdzogs chen (see thun mong ma yin pa'i lam lnga).
The term gsang ba chog gi lam is used in connection with the five-fold path of Rdzogs chen (see thun mong ma yin pa'i lam lnga).
This passage explains tshig lam as a pejorative term referring to an over reliance on the linguistic aspect of teachings at the expense of internalizing their meaning (tshig and don). 'Jigs med gling pa argues that one must put the words into practice (literally tshig gi sbyor ba dang mthun 'gyur byed) to verify their truth. In other words, teachings must be experienced to be understood.
The basic arrangement of this work provides an introduction to the overall structure and subject matter of the Ngal gso skor gsum. Its structure is detailed in the following outline.
Pt 1. General Introduction to Explaining the Texts:
A. Cause determined spiritual pursuits (general
history), [3 f.]
B. Goal sustained spiritual pursuits (general history
of Gsar ma and Rnying ma traditions), [46 f.]
C. The way how these have been studied and explained,
[77 f.]
Pt. 2. Explanation of the Specific Meaning and Content (of
the trilogy):
A. The sequential arrangement of the texts, [92 f.]
B. Establishing the reasons for composition
(The meaning of the titles, invocations, statements
of intent, main subject matter and conclusions of
the texts and their commentaries), [100 f.]
This text organizes the subject matter of the text into one hundred and forty-one contemplative topics, ninety-two-belonging to the Mahāyāna [6 f.], twenty-two to Vajrayāna [69 f.], and twenty-seven to Rdzogs chen [91 f.].
Contemplative Topics
1-10 The Difficulty of Finding a Human Existence (CH 1)
11-22 Life's Impermanence (CH 2)
23-38 The Misery of Samsara (CH 3)
92 39-46 The Relationship Between Actions and Results (CH 4)
Mahayāna 47-55 Instruction for Relying on Spiritual Friends (CH 5)
Topics 56-58 Taking Refuge (CH 6)
59-64 The Four Immeasurables (CH 7)
65-92 Training in Developing the Supreme Concern with Awakening (CH 8)
93-98 The Four Tantras
22 99-101 Cultivating the Developing and Vajrayāna Fulfilment Phases in General (CH 9)
Topics 102-114 Cultivation of the Specific Aspects of the Profound Path
115-118 (A) The Decisive Vision (CH 10)
(B) Preserving the Dynamic Expanse of Meditation
119-129 (a) General Indication of How
27 to Meditate According to
Rdzogs chen Three Grades of Acumen (CH 11)
Topics 130-138 (b) Specific Explanation of Special Aspects in Mastering the Appropriate Means (CH 12)
139-141 (C) Removing Fear and Expectation Through the Goal (CH 13)
This passage offers a definition of the term lam. See under theg pa where lam, the path travelled, is correlated with theg pa, the mode of transportation.
Other Dictionaries
2. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
prā. = ལྭ་བ sthūlakambalaḥ vi.sū.67ka/84; ma.vyu.5860; = ཀླབ་པ cho.ko.18; ལྭ་བ་འམ་སྣམ་བུ་མཐུག་པོ bo.ko.42.
- language:
- Sanskrit
klam/ has 69 other terms directly related to it, which are presented here.