- rtogs/
- ID:
- T77010
- རྟོགས (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > rtogs/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > tok (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- is part of the compound
- nyams rtogs/
- is part of the phrase
- rtogs pa rnam bzhi/, rtogs pa rnam bzhi/
- is contrasted with
- nyon mongs/
- is an abbreviation of
- rtogs pa/
- Sanskrit:
- āgama
Passages
Passage
rig pa thugs rje'i ngo bo zang thal rjen gyis rang gsal ba me long g.ya' dag pa 'dra ba de dang/ 'char gzhi las thugs rje'i rtsal zang ma de ma rtogs pas/ rtsal las yul thog tu shar ba shar zin shar ba do'i rtog pa gnyis/ gsal ba dang/ mi 'gag pa'i cha phra ba las gcig tu 'khrul te rig pa 'char ba la ma bzung na ye shes/ bzung na rtog pa zer nas/ shar ba de la glod p'am lta ba ni phyogs ma mthong ba'i stong ldan chen po glang chen bsgyings zhes bya ba yin no/
Note
In chapter five verse twelve, Klong chen pa discusses how the dualistic constructs of "object and subject" first originate, in turn giving rise to the five objective domains and five emotions. So long as the creative energy of Being's resonance with the whole in its subtle and unceasing effulgence is not grasped as something, this is called ye shes. When grasping occurs (the onset of the bifurcation into object and subject), this is called rtog pa. (See continuation under nyon mongs.)
by David Higgins
Passage
ga ni ga ma (gama) te 'gro ba'o/ a ga ma na (agamana) ste mi 'gro bar 'ong ba ste/ de ltar phyag rgya chen po'i don de rtogs na srid pa ste/ 'dod yon lnga la brten nas 'gro 'ong 'chad par 'gyur te/ skye ba dang 'chi ba la sogs pa nyams par byas pa'o/
Note
The theme of "existential understanding" is taken up in verse 3 (Ga) of Saraha's Acrostic Dohā, a mystical song poem in acrostic form.
by David Higgins
passage translation (English)
Ga to milk and milk, then drink, the spacious sky
Ganga and Yamuna, two, but as one flow
Tap the world's source and cease to come or go.
[com to line 3] Ga stands for "gama" meaning "to go", whereas "agama" (existential understanding) literally means "to come without going away": when one deeply understands the meaning of Mahāmudrā, it is simply wordly existence because by relying on the five sensuous desires, all coming and going cease and all that belongs to the process of birth and death is destoyed.
passage translation (English)
"Understanding" means that one recognizes as one's very existence the intrinsic value that is Being's abidingness. Since this goes beyond the (duality of) an objective situation and the owner of the objective situation, it is free of its own accord from any grasping for an object.
Note
'Ba' ra ba interprets rtogs as an existential understanding in which the rigid duality between subject and object (oneself and other) no longer obtains.
by David Higgins
Commenting on a passage from Padmasambhava's Man ngag lta ba'i phreng ba {116076} (see under Rdzogs chen) Rong zom discusses the four facets of understanding: rgyu gcig par rtogs pa, yig 'bru'i tshul gyis rtogs pa, byin gyis brlabs par rtogs pa and mngon sum par rtogs pa.
Other Dictionaries
1. Nathan Hill Verbinator
- has as present tense
- rtog, rtogs/
- has as past tense
- rtogs/, rtog
- has as future tense
- rtogs/
- has as imperative tense
- rtogs/
- is the imperative tense of
- rtog, rtogs/
- is the present tense of
- rtogs/
- is the past tense of
- rtogs/
- is the future tense of
- rtogs/
- Classes of Verbs:
Syntax: [Erg. Abs.] (Hackett 2003).
Characteristic Example: ཤེས་བྱའི་གནས་ཚུལ་སོགས [LZ.]
Meaning: To perceive, to know, to understand [CD.] To ascertain, confirm, to understand [DK.] To understand a meaning after analysis [DS.] To know [TC.]
- language:
- English
2. Jeffrey Hopkins Dictionary
རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་རྟོགས་
Hopkins' Translations: realize; cognize; understand
Others' Translations: {C}recognizes; wakes up to; find; entrance; discovers
Sanskrit: {L}anubudhyate; {C}budhyati; {C}budhyate; {MV}anubhud-; {MSA}adhigama; {MSA}bodha; {MSA}bodhana; {MSA}gati; {MV}avagam; {MV}(prati √vyadh): pratividhyati; {MV}(√vid): viditvā; {C}vindati; adigam
- language:
- Tibetan
3. Rangjung Yeshe Dictionary
-
imp. of རྟོག་པ་; [form of རྟོག་པ་ to realize, understand, comprehend, know, read, think / understanding [buddhaka], have a full grasp, discovers, make concepts, thorough comprehension / realization; to see/ realization
- language:
- English
-
to realize, identity, understand [ggd]
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
-
rtog pa! realize, understand, comprehend, know, read, think/ understanding [buddhaka], have a full grasp, discovers, make concepts, thorough comprehension/ realization
- language:
- English
-
realization
- language:
- English
5. Jim Valby Dictionary
attainment, understanding, comprehensive understanding, intuition, experiential realization, full grasp, thorough comprehension, consider, SA rtog pa, discovers
- language:
- English
7. dag yig gsar bsgrigs
- is related to
- brtag
-
༡ ( བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག ) དཔྱད་པ་བཏང་བར་བརྟེན་ནས་དོན་ཤེས་པའི་དོན་ཏེ། སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་གཞུང་དོན་རྟོགས། བདེན་དོན་མ་རྟོགས་བར་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ རྟོགས་པ་ཡི་ཚིག་བསྡུས་པ།
- language:
- Tibetan
-
༣ བརྟག་གི་སྐུལ་ཚིག
- language:
- Tibetan
-
ནི་སྐུལ་ཚིག་སྟེ། གནས་ཚུལ་ལ་རྟོགས་ཤིག་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
8. Thupten Phuntsok Dictionary
རྟོག་པའི་སྐུལ་ཚིག དཔྱད་པ་བཏང་བར་བརྟེན་ནས་དོན་ཤེས་པའི་དོན་ཏེ། སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་གཞུང་དོན་རྟོགས། བདེན་དོན་མ་རྟོགས་བར་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
9. smon lam tshig mdzod chen mo
(བྱེད་འབྲེལ་ལས་ཚིག) དཔྱད་པ་བཏང་བར་བརྟེན་ནས་དོན་ཤེས་པའི་དོན་ཏེ། སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་གཞུང་དོན་རྟོགས། བདེན་དོན་མ་རྟོགས་བར་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ལྟ་བུ། རྟོགས་པ་ཡི་ཚིག་བསྡུས་པ། ０བརྟག་གི་སྐུལ་ཚིག
- language:
- Tibetan
10. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
-
kri. 1. (saka.; avi.)
- language:
- Sanskrit
-
i. (varta.) vetti — དེའི་འོག་ཏུ་དོན་གྱིས་གོ་བས་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ནུས་པ་རྟོགས tataśca paścādarthāpattyā dvayāśritāṃ…śaktiṃ vetti ta.pa.197kha/861; aveti — ཇི་ལྟར་ཡི་གེར་ཆགས་པ་རྣམས། /ང་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་རྟོགས༎ akṣarasaṃsaktāstattvaṃ nāventi māmakam la.a.185ka/154; budhyati — དེ་དག་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པར། /གང་གིས་རྟོགས་པ་དེ་འགྲོལ་ལོ༎ kalpanāmātramevedaṃ yo budhyati sa mucyati la.a.159ka/107; vidhyati — རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གང་འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དེས་ནི་ཁམས་གསུམ་རྟོགས་སོ༎ yaḥ suvikrāntavikrāmin evaṃrūpayā prajñayā samanvāgato vidhyati, sa traidhātukaṃ vidhyati su.pa.25ka/4; pratividhyati — རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ pratividhyatīti sākṣātkarotītyarthaḥ ma.ṭī.238ka/77; avagacchati — གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ༎ hetvādīnavagacchatīti sambandhaḥ ta.pa.40ka/528; ṛcchati — བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ na tu svayamātmānamṛcchati pratipadyate ta.pa.117kha/686; pratyeti — ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ yathā tadanumānamatītānāgatāditvena pratyeti pra.a.106kha/114; དེར་ནི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ༎ tatra visaṃvādādaprāmāṇyaṃ pratyeti ta.pa.249ka/972; avasyati — དེའི་ཚེ་གླེན་པ་དེ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་རིང་པོ་ཉིད་ཤིང་ཤ་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མ (?) ཡིན་པར་རྟོགས་པ (?) tadāsau jāḍyācchiṃśapāyā uccatvamapi vṛkṣavyavahārasya nimittamavasyati nyā.ṭī.51ka/106; budhyate — དེ་ནི་ཡུལ་དེ་ན་གནས་པའི་དུ་བའི་རྟགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གི་ཚེ་མེ་དེ་ཉིད་དུས་གཞན་དུ་རྟོགས sa taddeśasthena tenaiva dhūmādinā liṅgena tamevāgniṃ kālāntareṇa yadā budhyate ta.pa.35ka/517; avabudhyate — དོན་གྱིས་གོ་བས་རྟོགས་སོ༎ arthāpattyā'vabudhyante ta.pa.197kha/861; ta.pa.247ka/209; prapadyate — རྗེས་སུ་བརྗོད་ཕྱིར་དེས་ན་འདི། /རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་མ་ཡིན༎ anuvādānna tenāsau svayamarthaṃ prapadyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.53kha/522; pratipadyate — གང་གི་ཚེ་རང་ཉིད་དོན་རྟོགས་པ yadā svayamevārthaṃ pratipadyate pra.a.6ka/8; ཞིང་པས་འབྲས་བུས་ས་བོན་དང་ས་བོན་གྱིས་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ yathā kārṣakaḥ phalena bījaṃ pratipadyate, bījena vā phalam abhi.sphu.275kha/1101; pratīyate — བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ལས་རྟོགས་ཀྱི sā ca vivakṣā tatkāryatvād vacanāt pratīyate ta.pa.45kha/540; gamayati — དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཁོ་ནས་དོན་རྟོགས་ཀྱི། སྒྲས་ནི་མ་ཡིན་ནོ༎ དོན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ༎ tathā hi artha eva pratibandhārthaṃ gamayati, nābhidhānam; arthapratibandhavikalatvāt vā.ṭī.99ka/59; pratyāyayati — ང་ནི་གཞན་ལ་མ་ཞུགས་སོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ anyatrāhanna pravṛttamiti…pratyāyayati pra.a.159kha/173; vibhāvayati — སྨྲ་བ་པོ་འདི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ nāpi svayaṃ vaktā vibhāvayati ta.pa.204ka/877; gamyate — དབང་པོ་ཡིས་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོན་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ༎ gamyante nendriyairiti
- language:
- Sanskrit
-
api tu gamyanta eveti ta.pa.13ka/472; avagamyate — ཇི་ལྟར་ནི་ཇི་བཞིན་དུའོ༎ དེ་དག་གི་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའོ༎ yadvadyathā tayorbhedo viśeṣaḥ pratīyate avagamyate bo.pa.51kha/12; མཐོ་རིས་འདོད་པས་མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ལས་མཐོ་རིས་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ na ca svargakāmo yajetetyato vacanāt sandigdhamavagamyate—bhavati vā svargaḥ, na vā bhavatīti ta.pa.42ka/533; adhigamyate — གང་གིས་དང་གང་རྟོགས་པ yena yadadhigamyate ra.vi.84ka/19; vedyate — ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ལུས། /གཞན་དག་གིས་ནི་གསལ་བར་རྟོགས༎ tādātmye hi yathā kāyo vispaṣṭaṃ vedyate paraiḥ
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.69kha/655; pravedyate — སེམས་ཀྱིས་དཔྱོད་སོགས་དུས་སུ་ཡང་། /དེ་ནི་རྣམ་པར་གསལ་བར་རྟོགས༎ cintotprekṣādikāle ca vispaṣṭaṃ yā pravedyate
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.45ka/450; prajñāyate — གཏན་འབར་བ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ༎ atyantamanujjvalanaṃ prajñāyate ra.vi.99kha/46; īkṣyate — ཚོགས་ལས་གཞན་པའི་གཅིག་པོ་ནི། /འགས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན༎ samudāyāt parastveko naiva kenacidīkṣyate pra.a.19ka/22; ūhyate — དེས་ན་ཅི་ཕྱིར་དེར་བརྟེན་པ། /ཚུ་རོལ་མཛེས་མིན་ཅིས་མི་རྟོགས༎ tatrāśritaṃ kutastena nehāśobhanamūhyate
- language:
- Sanskrit
-
pra.a.51kha/59; avadhāryate — རིག་སྔགས་ལ་སོགས་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས། /སེམས་ནི་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ༎ vidyādibhiśca dṛṣṭāntaiścittaṃ naivāvadhāryate
- language:
- Sanskrit
-
la.a.187ka/157; upalakṣyate — བྱེད་པ་གཞན་དང་གཞན་མི་འདྲ་བ་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ na kadācidaparāparavilakṣaṇavyāpārarūpatā paropalakṣyate pra.a.28kha/33; vibhāvyate — དེ་ཡི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་ཀྱི། /ངེས་པ་ཚུལ་འཆོས་ཉིད་དུ་རྟོགས༎ vratādiniyamastasya dambha eva vibhāvyate
- language:
- Sanskrit
-
a.ka.80ka/8.9
- language:
- Sanskrit
-
ii. (vidhau) = རྟོགས་ཤིག īkṣeta — གཞན་ཁ་ཅིག་གིས་གཞུང་ངམ་དོན་འདི་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་ན kaścidanyaḥ paśyedīkṣeta enaṃ granthamarthaṃ vā bo.pa.45ka/4; avekṣatām — སོ་སོར་རྟོགས་ཤིག pratyavekṣasva śrā.bhū.23kha/57; nirīkṣatām — ལམ་དེར་བཞུད་ནས་རྟོགས་ཤིག gatvā ca mārgaṃ nirīkṣasva kā.vyū.223ka/285; āgamitaṃ kuru — ལེགས་པར་རྟོགས་ཤིག svāgamitaṃ kuru vi.va.212kha/1.87 2. (རྟོག་པ ityasyāḥ vidhau) = རྟོགས་ཤིག vikalpayet — ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བར། /སྲིད་པ་གསུམ་ལ་མ་རྟོགས་ཤིག། dehabhogapratiṣṭhābhaṃ tribhavaṃ na vikalpyet la.a.171kha/130; prakalpayet — ཆ་ཤས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡི། ནུས་པ་ཕྱི་ནས་སུ་ཞིག་རྟོགས༎ ko hyanaṃśasya vastunaḥ
- language:
- Sanskrit
-
…śaktiṃ paścāt prakalpayet
- language:
- Sanskrit
-
ta.sa.103ka/908; upaparīkṣeta — སད་ནས་ཇི་འདི་བདེན་ནམ། འོན་ཏེ་བརྫུན་སྙམ་དུ་རྟོག༎ pratibuddhaśca sannevamupaparīkṣeta, ‘kimidaṃ satyamuta mithyā’ iti la.a.140kha/87;
- language:
- Sanskrit
-
= རྟོགས་པ།
- language:
- Sanskrit
- Classes of Verbs:
rtogs/ has 17 other terms directly related to it, which are presented here.