- nyon mongs/
- ID:
- T69518
- ཉོན་མོངས (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > nyon mongs/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > nyönmong (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- Sanskrit:
- kleśa
Passages
Passage
ch. 5
12 rtsal las shar ba'i rig pa spros pa'i blo [53b]
des bskyed gzung 'dzin bag chags sna tshogs can
yul med yul du bzung bas yul lnga dang
bdag med bdag tu 'dzin pa'i nyon mongs lnga
phyi nang snod bcud 'khrul snang ji snyed de
'khor bar snang ba rtsal las yang shar ba
ma rtogs log par gzung bas snang ba nyid
[54a.3] 'dir de gnyis so sor 'byed pa ni/ me long du gzugs brnyan tshur snang ba ltar/ yul snang rig pa la snang dus shes pa rjen sang nge ba rtog par ma 'phros pa de thugs rje'i 'char gzhi rtsal zhes bya'o/ de ngo ma shes pa las/ yul thog tu shes pa phar 'phro ba ni gzung 'dzin gyi rnam rtog ces bya ste/ yul du 'dzin pa la goms pas phyi yul gyi 'khrul snang mthu brtas te sna tshogs su shar ba ste/ nang sems su 'dzin pa las nyon mongs pa dug lnga shar te las dang nyon mongs pas 'khrul snang gi 'khor ba so sor grub pa yin no/ de ltar na rig pa rang gsal mal las ma g.yos pa dang/ yul thog tu shar ba'i khyad yod pas na/ 'dra gzhi gcig la gol sa che ste/
ch. 10
45 nyon mongs las dang bag chags klong chen 'di [135a]
rten med sgyu ma'i sprul ba'i rtsed mo byed
'di las thar dgos rgyu 'bras la zlos 'tshal
de yi thabs ni 'di las mchog gzhan med
de phyir chos nyid dgongs pa ma g.yos gces
'di nyid kho bo'i snying gtam zab mo'i klong
kun yin kun min yin min 'das pa gces
Note
In chapter five verse twelve, Klong chen pa discusses how the dualistic constructs of "object and subject" first originate, and in turn give rise to the five objective domains and five emotions. In commenting on the verse (especially "From grasping as 'object' what is non-objective come the five objects/ From grasping as 'self' what is devoid of selfhood come the five emotions)," he describes how the creative energy of Being's resonance with the whole in its subtle and unceasing effulgence ('char) is mistakenly apprehended as something objective (see under ye shes vs. rtog pa), whence arises the duality.
by David Higgins
Note
In chapter eleven, verses eight and nine, Klong chen pa describes how the three emotions emerge as the free play of Being's creative energy, surging forth from but never moving away from the field of Being. One must therefore simply let the emotions be, meddling with them by means of various familiar strategies of elimination, ablution, transformation, leaving them to calm themselves or counteracting them only stirs them up more.
by David Higgins
Passage
ch. 11
8 de ltar 'dod dang mi 'dod bar ma'i sems [138b]
dug gsum rtsal las rol par shar do cog
dbyings las byung zhing dbyings kyi ngang du shar
dbyings su ma gtogs g.yos pa 'ga' med pas
gzed dang bcos bsgyur gang yang mi byed par
dbyings nyid ngos gzung dang der bzhag ma thag
rang zhi rang yal rang grol grol ba gnad
[139a.1] 'khor 'das dbyings kyi ngang las ma g.yos bas gzhi med stong pa'i rang gzugs tsam ste/ nyon mongs pa yang ngo bo yod ma myong/ rten pa'i sa med/ byung ba'i rtsal med pas rang bzhin du cog gzhag gcig gis rgya grol la 'gro ste/ rig pa'i ngo bo zang thal du ngos zin dus/ nyon mongs rnams rang sa rang sar sangs nas rang grol du 'gro ba rgya mdud kyi phur pa bton pas do thag rang sar grol ba bzhin no/
(1) de ltar ma shes pa spangs kyang mi spong ste lus dang grib ma ltar rang 'khor/
(2) sbyangs kyang mi sbyong ste shel la dkar po sbyangs pas mi sbyong pa ltar sbyong byed sbyang bya las tha med da/
(3) bsgyur yang mi 'gyur te g.yu kha dog mi 'gyur ba star sems kyis sems mi 'gyur/
(4) rang zhir btang bas zhir mi btub ste gtong mkhan rtog pa las gzhan ma yin/
(5) gnyen pos grol du mi nus te chu dwangs par 'dod nas dbyug pas rnyog pa ltar gnyen po nyid spang bya dang byed pa mtshungs/ nyon mongs pa nyid kyang chos nyid ma yin te/ tha mal blun po'i shes pa dang khyad med bas 'khor ba las 'da'ang mi nus pa nyid/ nyi zla kha sbyor {116166:183} las/...
9 nyon mongs las dang bag chags thams cad kyang [140b]
rtsal las rol par shar ba'i cho 'phrul la
gnyen po bzang byas thar pa'i lam nyid dang
rtal las rol par shar pa cho 'phrul te
gnyis ka rtsal las rol par ye shar bas
ngo shes ngang du ma bcos 'jog pa gnad
bang mnyam 'gros mnyam gzhi nas g.yos par mnyam
rkyen byung 'dus byas rgyu 'bras ma 'das pas
rang gzhag col gzhag rgyu 'bras zlos pa gces
Passage
ch. 3
6 dus gsum sangs rgyas sku dang ye shes dang [50a]
khams gsum sems can lus ngag yid gsum dang
las dang nyon mongs snang srid chos so cog
byang chub sems las ma gtogs gzhan med de
Note
In this passage, Klong chen pa describes the emotions among those factors of the three realms which are nothing other than byang chub sems.
by David Higgins
Passage
28. dris lan nyer brgyad pa'o [135.1]
[nyon mongs 'byung ba ci yi rgyu]
nyon mongs pa ni rang rkyen las
rang gi grib mas 'jigs pa bzhin
rang gi rang bzhin mthong par 'gyur
de yang rlung gi grangs tshang las
brgya dang nyi shui grangs kyis shes
la la yul la brten pa yis
bden dang rdzun gyi khyad par 'byung
la la dmigs pa med pa las
gzu bo tsam gyis shes par gzung
la la 'khor 'das 'dod pa yang
bden pa gnyis las sems gnyis 'khrul
de las snang rkyen nyon mongs sogs
Passage
sdug bsngal la sbyor bar byed tha ma'i sems su byed bas na nyon mongs pa zhes bya'o/
Note
By way of commentary to the Thig le kun gsal {116071}, Klong chen pa concisely defines the term nyon mongs.
by David Higgins
Passage
gang zhig gnod pa'i rgyu 'bras chung ngu la'ang [bden gnyis shing rta:550.3, yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:146.3]
'dir na nyon mongs btson rar bsdams pa yis [bden gnyis shing rta:551.6, yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:150.1]
bdag gi tshod kyang rig par mi 'gyur na
mtha' dag 'gro ba de las dbugs 'byin zhing
sgrol ba'i brtan pa mi nyams ga la zhig/
[bden gnyis shing rta:552.1] de la nyon mongs pa dag ni phyi rol gyi yul na'ang mi gnas/ nang du dbang po'i tshogs la'ang mi gnas/ bar dang bar zhes bya ba'i khams la'ang mi gnas te kun tu rtog pa las glo bur du rang byung la/ kun tu rtog pa de la'ang yul med na nyon mongs pa gzugs can ma yin pas rten dang brten pa lta bur mi rung kyang/ rang bzhin du sems can thams cad 'di'i btson rar chud pa 'bal zhig pas gti mug la sogs pa'i rgyus rang gi tshod kyang rang gis rigs par mi nus na/ 'gro ba gzhan dang gzhan dag de las sgrol zhing dbugs 'byin pa'i brtan pa mi nyams pa lta ga la zhig/ khyad par sems can rnams ni byed pa ran pa'i rgyus da ni dus nam yang 'di dag gi don mi nus so snyam nas zhi bde'i blo skyes pa ni btang ba'i tshad yin no/
Note
On 550.2 he quotes Bhaṅgala rnal 'byor pa (could this be 'Jigs med gling pa) as saying "nyon mongs pa ni kun gyi phyi mo yin pas de nyid la 'khon du bzung ba'i tshul"/
by David Higgins
On the topic of preserving the byang chub sems discipline, after discussing the causes of existential falling (see ltung ba), 'Jigs med gling pa looks at the genesis and nature of the emotions.
In this passage, 'Jigs med gling pa states that when the belief in a self and the emotions come under the hold of thabs, they are then the cause for developing yon tan. See under theg pa chen po.
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: affliction; afflictive emotions
Others' Translations: {C}be afflicted; to resist(?)
Sanskrit: {LCh,C,MV}kleśa; (√kliś): {MSA}kliśyate; {C}kliśyati; {MSA;MV}kliṣṭa; {MSA}saṃkliṣṭa; {C}vihanyate
Comment: The afflictive emotions are commonly identified as the six root afflictions and the twenty secondary afflictions (rtsa nyon, mūlakleśa). The six root afflictions are: desire ('dod chogs, rāga); (2) anger (khong khro, pratigha); (3) pride (nga rgyal, māna); (4) ignorance (ma rig pa, avidyā); (5) doubt (the tshom, vicikitsā); (6) afflicted view (lta ba nyon mongs can, kliṣṭa-dṛṣṭi). The twenty secondary afflictions (nye nyon nyi shu, upakleśa): (1) belligerence (khro ba, krodha); (2) resentment ('khon 'dzin, upanāha); (3) concealment ('chab pa, mrakṣa); (4) spite ('tshig pa, pradāsa); (5) jealousy (īrṣyā); (6) miserliness (mātsarya); (7) deceit (sgyu, māyā); (8) dissimulation (g.yo, śāṭhya); (9) haughtiness (rgyags pa, mada); (10) harmfulness (rnam par 'tshe ba, vihiṃsā); (11) non-shame (ngo tsha med pa, āhrīkya); (12) non-embarrassment (khrel med, anapatrāpya); (13) lethargy (rmugs pa, styāna); (14) excitement (rgod pa, auddhatya); (15) non-faith (ma dad pa, āśraddhya); (16) laziness (le lo, kausīdya); (17) non-conscientiousness (bag med pa, pramāda); (18) forgetfulness (brjed nges pa, muṣita-smṛtitā); (19) non-introspection (shes bzhin ma yin pa, asaṃprajanya); (20) distraction (rnam par g/yeng pa, vikṣepya).
འདི་གསུམ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞེས་སྦྱར་
these three are specified as afflictive
- language:
- English
2. Dan Martin Dictionary
afflictive emotion, addiction (affect). Skt. kleśa. Thurman. ego-logical emotions. Germano, Poetic Thought 872.
- language:
- English
3. Rangjung Yeshe Dictionary
-
Skt. kleshas. Emotions, conflicting/negative/obscuring
- language:
- English
-
affliction [thd]
- language:
- English
-
klesha 1) disturbed, weary/ troubled/ miserable; turbulent. 2) disturbing emotions, negative emotion. passions, affliction, emotionality, delusion, affect, bad thought, conflicting emotions, fettering passions; [something that is difficult which muddies the stream of awareness], hardship; Def: sems kyi rgyu'am byed pa ma zhi ba
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
-
klesha[s] [sems kyi rgyu'am byed pa ma zhi ba, [turbulent] emotion, negative, emotional defilement [klesha] passions, affliction, emotionality, delusion, affect, bad thought, addiction, conflicting emotions [Gd-mk] disturbed/fettering passions, something that is difficult, hardship, that which muddies the stream of awareness lus sems gdung ba'i dka' las sam ngal dub dang, mi dge ba'i las bskul bas rang rgyud rab tu ma zhi bar byed pa'i sems byung
- language:
- English
-
klesha[s]
- language:
- English
5. Jim Valby Dictionary
klesha, emotions, emotional (responses, imbalance, disturbing processes, instability, upset, obscuration), gloomy, depressed, worried, vexed, (conflicting, turbulent, disturbing, negative) emotions, instinctive forces, passions, affliction, defilement
- language:
- English
7. bod rgya tshig mdzod chen mo
[970] ༼ཀླེཤཿ༽ ལུས་སེམས་གདུང་བའི་དཀའ་ལས་སམ་ངལ་དུབ་དང། མི་དགེ་བའི་ལས་བསྐུལ་བས་རང་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང། ...
- language:
- English
8. dag yig gsar bsgrigs
-
༡ ( བྱེད་མེད་ལས་ཚིག ) ཉམ་ཐག་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཏེ། ལུས་ལ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
-
༢ འདོད་པར་སྲེད་པའི་བསམ་པའི་མིང་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཅན། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གདུང་བ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ།
- language:
- Tibetan
9. dung dkar bod rig pa'i tshig mdzod chen mo
ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྩ་བ།འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་།གཏི་མུག་གསུམ་དང་།དེས་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་སེམས་རྒྱུད་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་ངན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འཕེལ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་ཤིང་། དེ་ཡོད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེས་བྱ་སྤྱོད་མ་རུངས་པར་བྱེད་ཐུབ་པ་སྟེ། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་དྲུག་ནི། འདོད་ཆགས། ཁོང་ཁྲོ། ང་རྒྱལ། མ་རིག་པ། ཐེ་ཚོམ། ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་ཅན་བཅས་སོ། །
- language:
- Tibetan
10. Thupten Phuntsok Dictionary
〈ཀླེཤཿ〉ལུས་སེམས་གདུང་བའི་དཀའ་ལས་སམ་ངལ་དུབ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་བསྐུལ་བས་རང་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་།
- language:
- Tibetan
11. smon lam tshig mdzod chen mo
ལུས་སེམས་གདུང་བའི་དཀའ་ལས་སམ་ངལ་དུབ་དང༌། མི་དགེ་བའི་ལས་བསྐུལ་བས་རང་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང༌།
- language:
- Tibetan
nyon mongs/ has 2 other terms directly related to it, which are presented here.