- dkon mchog gsum/
- ID:
- T5320
- དཀོན་མཆོག་གསུམ (Tibetan, Tibetan script, Original)
- > dkon mchog gsum/ (Tibetan, Latin script, Transliteration-THL Extended Wylie Transliteration)
- > könchoksum (Tibetan, Latin script, Transcription-THL Simplified Tibetan Transcription)
David Higgins Lexicon of Tibetan Buddhist Topics and Terminology
- is related to
- skyes bu gsum/
- is a numbered set containing
- chos/, sangs rgyas/, dge 'dun/
- is a full synonym of
- skyabs 'gro gsum/
Passages
Passage
de la skyabs gnas kyi dkon mchog ngos gzung ba ni/
theg pa chung ngus sangs rgyas mchog gi sprul pa shakya thub pa lta bu/
chos lung dang rtogs pa'i bdag nyid can/ dge 'dun nyan thos rang sangs rgyas kyi zhugs pa bzhi (stream enterer etc.) dang/ gnas pa gsum ste (those who abide in the goal realization of stream enterer, once returner and non-returner)/
theg pa chen po pa ltar na/ sangs rgyas sku gsum gyi bdag nyid can no/
chos mdo dang rgyud du gtogs pa'i lung dang/ bskyed rdzogs la sogs pa'i lta ba dang/ ting nge 'dzin la sogs pa so so rang ri rig pa'i ye shes rtogs pa'i bdag nyid can no/ dge 'dun ni 'phags pa slob pa dang mi slob pa'i rang bzhin sangs rgyas las gzhan pa byang chub sems dpa' dang/ rig pa 'dzin pa la sogs pa'o/
'di dag kyang rgyu dang/ 'bras bu'i skyabs gnas [73] gnyis su gnas te/ de'ang 'bras bu la dmigs nas/ skyel ma zhu ba ltar/ sangs rgyas la ston pa/ chos la lam/ dge 'dun la lam sgrub pa'i grogs su zhu ba'i phyir skyabs su 'gro ba ni/ rgyu'i skyabs 'gro yin la/ skyabs gsum de dag ma 'ongs pa na rang rgyud la thob par bya ba'i don du 'bras bu la dmigs te/ skyabs su na 'bras bu'i skyabs su 'gro ba ste/
Note
In this passage Klong chen pa concisely summarizes Hīnayāna and Mahāyāna perspectives of the three jewels and then distinguishes between cause oriented and goal sustained approaches to taking refuge. Finally, he refers the reader to his earlier works, Shing rta chen po in particular (see the entry {116031:427}), for more more detailed treatment of this topic.
by David Higgins
Passage
[436.2] ci'i phyir dkon mchog ces bya na/ rgyud bla ma las/
(1) 'byung ba dkon phyir (2) dri med phyir
(3) mthu ldan phyir dang (4) 'jig rten gyi
rgyan gyur phyir dang (5) mchog nyid phyir
(6) 'gyur ba med phyir dkon mchog nyid/ ces so/
Note
Klong chen pa follows the Uttaratantra {116081:ch1:vv22} in his interpretation of the term dkon mchog which is most accurately translated as "supreme rarity". In this passage He examines each of the six facets of preciousness (rin po che) in detail. The Tibetan rendering of ratna by dkon mchog appears to be based on this (or a similar) Indic source. (For a definition, see 436.2) See also the entry from Bden gnyis shing rta {115781:394}.
by David Higgins
Passage
de la rgyu'i skabs 'gro ni 'bras bu la reg pa'i skyel bar 'gro la/ 'bras bu'i skabs 'gro ni 'bras bu dkon mchog gsum rang rgyud dngos su grub par 'dod de/
Note
In this passage, Klong chen pa distinguishes between the cause related and goal sustained ways of Taking Refuge [427 f], the former serving as "an escort which brings us into contact with the goal," the latter as the "actualization of the Three Jewels as (ever present) goal in our own lived existence".
by David Higgins
Passage
...dkon mchog gsum byas kyang gshed na med/ da lan 'dir gtan la phob dang/ gong ltar nyon mongs pa bcom nas rang gi dge sbyor du shar ba de sangs rgyas dkon mchog yin/ de bcom pa'i rang gi myong ba de chos dkon mchog yin/ de lam du khyer nas rgyun chags su nyams su len pa de dge 'dun dkon mchog yin/ nyon mongs kyi 'jigs pa byung dus de la blo nges pa de skyabs su 'gro ba yin no/ des 'khor ba ngan song las skyob pas skyabs yin no/ sems cig nga la ni skyabs 'gro cig pu la brten nas ting nge 'dzin gyi sgo du ma skye ba byung/ theg pa chen po gsang sngags ltar na dkon mchog gsum sgo gsum ngo sprad pa ni/ sems sku gsum lhun gyis grub pa sangs rgyas/ ngag rdo rje sngags su gnas pa chos/ lus sprul pa'i dge slong du gnas pa dge 'dun/ de gsum de ltar nges par byed pa ni skyabs su 'gro ba tha mal gyis lus ngag yid gsum la skyob pa'i skyabs yin no/ rdo rje'i skyabs 'gro ni/ skyab bya skyobs byed skyabs yul gsum dmigs pa dang bral ba ste/ dngos po dang mtshan ma las skyobs pa'i skyabs so//
Note
In this passage, Yang dgon pa discusses the Triple Refuge in the context of the solitary experiential approach of the Ri chos teachings. First, he views them in the context of overcoming emotionality. Next, he views them in the Mantrayāna context of directly encountering sangs rgyas as mind which is active in sku gsum, chos as speech which is active as adamantine sngags, and dge 'dun as body which is active through the incarnate monks (and nuns). Finally, the adamantine refuge is "the refuge which provides refuge from any concretizations or qualifications insofar as it is free from objectification of the three Refuges as objects that provide refuge or that you can go to for refuge."
by David Higgins
Passage
gsang sngags pas ni rang la yod pa'i sems nyid sangs rgyas rang la yod pa'i sems nyid sangs rgyas su de lta rang chas su gnas pa mngon du mthong bar 'dod nas/ thun mong gi yul phyi rol gyi dkon mchog gsum la skyabs su 'gro zhing/ thun mong ma yin pa rang gi sems nyid gdod ma nas ma skyes pa'i ngang la mnyam par 'jog go de'ang dkyil 'khor so so'i dkon mchog gsum dang/ bstan pa spyi'i dkon [432] mchog gsum gnyis ka rgyu'i skyabs yul du 'dod la/ de la skyabs su 'gro ba ni rgyu'i skabs 'gro'o/ rang gi sems nyid rang byung gi ye shes dkon mchog gsum ye nas gnas pa ni 'bras bu'i skyabs yul te/ de la blang dor dang bcos pa bslad med par rtse gcig tu 'jog pa 'bras bu'i skyabs 'gro'o/ de'ang phyi rol gyi dkon mchog la 'bras bu thob par 'dod pa'i cha nas 'bras bu dang/ de'i ched du skyabs su 'dzin par khas len pa'i cha nas rgyur 'dod pa ltar brtsir rung mod kyang/ gtso bor rang la lhun grub tu yod pas gzhan du mi smon par de'i ngang la 'jog pas 'bras bu'i skyabs 'gro dang/ de bsgrub pa'i mthun rkyen du phyi'i dkon mchog la skyabs su 'gro ba rgyu'i skyabs 'gror bzhag ste/
Note
In this passage, Klong chen pa [430.2 f] comparse the Śrāvaka and Pratyekabuddha vs. Mahāyāna approaches to the cause related and goal sustained refuges. In Mahāyāna, once Buddhahood is realized (for the sake of fulfilling the highest aims of oneself and others), the other two refuges no longer obtain [430.4]. The following passage presents the Mantrayāna approach [431.5].
by David Higgins
Note
In this passage, Klong chen pa next [433.4] examines ordinary lesser vehicle and extraordinary adamantine vehicle (Vajrayāna) ways of accepting the triple refuge [432.6] (see under each jewel).
by David Higgins
Passage
de la gang gi phyir dkon mchog ces bya na/ (1) mkyen pa'i ye shes kyis shes bya thams cad la chags thogs med par khyab pa gzhan du mi srid pas yid bzhin gyi nor bu rin po che ltar dkon pa dang/ (2) sems can thams cad la bu gcig pa ltar brtse ba'i thugs rjes rang nyid kyang rang dbang med par bcings bas bstod smad dang nye ring gi phyogs su ltung ba'i 'gyur ba sna tshogs med pas mi mthun pa'i phyogs kyi dri ma med pa dang/ (3) 'dod pas zil gyis non pa'i yid ldan mtha' dag 'dun pa'i nus ba che ba dang/ (4) 'jig rten thams cad kyi rgyan gcig tu gyur ba'i yon tan zad mi shes pa dang/ (5) zab cing rgya che ba'i chos nyid sems can thams cad la sman pa'i phrin las 'ba' zhig tu shar ba nam yang [395] bslu ba med pa'i phyir te/ rgyud bla ma
Note
After a preliminary discussion of the qualities of the triratna, 'Jigs med gling pa discusses the meaning of dkon mchog as interpreted in the Uttaratantra {116081}. His source is Klong chen pa, especially the Shing rta chen po (see the entry {116031:427}) (For a definition, see 436.2).
by David Higgins
Passage
B. skyabs yul ngos bzung ba
lam dang skyob pa'i ngo bo dam pa'i chos [bden gnyis shing rta:392.3, yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:534.3]
chos ni ston pa las byung de bsgrub pa'i
grogs sam bslab pa'i brten gnas dge 'dun phyir
dkon mchog gsum zhes skyabs kyi yul du grub/
C. skyabs 'gro'i dbye ba bshad pa
2. rgyu 'bras kyi dbye ba
de la rgyu dang 'bras bu'i skyabs 'gro yi [bden gnyis shing rta:399.1, yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:536.5]
dam bca' gnyis las dus gzhan 'grub 'dod rgyu
da ltar grub pa rang sems 'bras bu'i skyabs
rdo rje'i theg pa dag gi khyad chos yin
rgyu yi yul ni dkon mchog rnam pa gsum
sngags su de yi ngo bo bla mar 'dus/
3. kun slong gyi dbye ba
nyi tshe mchog dang bla na med pa yi [bden gnyis shing rta:402.4, yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:540.3]
kun slong gsum las skyes bu chung ngu ni
ngan 'gro la 'jigs mngon mtho'i bar du 'gro
'bring gnyis srid pas 'jigs nas thar pa gnyer
gnas skabs ji srid 'tsho dang mthar thug ni
nyan rang 'bras bu thob pa'i bar du 'gro
chen po gzhan don spangs pa'i zhi bdes 'jigs
'khor ba bdugs 'byin chen po la bsgral phir
byang chub bar 'gro de yang rang gi sems(44)
bral thob bslu ba spangs pa 'bras bu'i skabs/
D. skyabs su 'gro tshul bshad pa
1. tshogs zhing mngon du bya bshad pa
lam dus sangs rgyas rnams ni sems can gyi [bden gnyis shing rta:406.3, yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:545.6]
khams la thugs rje dus las yol ba med
ba spu'i khung bu gcig gi yon tan kyang
mtha' dag brjod pas ma thug nam mkha' lding
bya lam grub mtha' ma gtugs slar 'bab 'dra/
2. skyabs su 'gro tshul dngos
'di na 'khor ba'i 'khor lor yang nas yang [bden gnyis shing rta:408.3, yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me:548.4]
brgyud de las ngan bsags pa'i mthang can rnams
'khor los sgyur dang dbang phyug la sogs pa
skyabs gzhan gang gis bslu bar mthong nas ni
'jigs dang dad dang snying rje rnam gsum gyi
gzhan don sems pa skyes bu chen po'i blos
dkon cog rjes su dran pas skyabs su 'gro/
Note
In this passage, 'Jigs med gling pa discusses the details of Taking Refuge (with notable indebtedness to Klong chen pa's Sems nyid ngal gso {116036} and its autocommentary Shing rta chen po {116031}. The author's discussion of the benefits of Taking Refuge are not included here. See under sangs rgyas, chos and dge 'dun.
by David Higgins
Passage
...chos la'ang snga ma ltar bzhi las/ nyon shes kyi sgrib pa gang rung spang ba'am spong byed kyi thabs su gyur pa chos kyi ngo bo/
nges tshig ni/ nad la smad gtong ba ltar rang rgyud kyi nyon rmongs pa 'chos pas na chos so/
dbye na lung dang rtogs pa'i chos sam/ 'gog lam gyi bden pa gnyis so/
sgra don ni/ "dharma" zhes pa'i sgra las drangs na 'dzin pa ste 'khor ba dang ngan [167] song gi lam du mi gtong zhing/ yang dag pa'i lam du 'dzin pas na chos so/
Note
In this passage, Yon tan rgya mtsho provides a precise interpretation of the term chos (note the phononym 'chos meaning "cure", "remedy"). Note that the root of the Sanskrit word Dharma is dr- which means "to hold, uphold, sustain".
by David Higgins
Passage
B. chos kyi yon tan
[ (1) Explication in terms of two truths 'gog and lam]:
chos ni bsod nams lam dang mya ngan 'da'
brjod bya'i don de de la'ang 'bras bu dang
bya ba'i rang bzhin gnyis su gnas pa la
bden gnyis zhes bya 'gog lam rnam gnyis yin
[(2) Explication in terms of lung and rtogs]:
brjod bya rjod byed la ltos lung rtogs chos
lung ni gsung rab yan lag bcu gnyis dang
gnyen po'i sgo nas sde snod gsum du shar
thabs kyi che ba rig 'dzin sde snod yin
glegs bam ri ger gnas pa dam tshig rten
rtogs pa'i chos ni dran pa nyer bzhag nas
rim bzhin lam lnga'i yon tan mtha' dag dang
'phags pa'i spang rtogs ye shes snying po can
bskyed rdzogs pa gzungs dang zad par dang
slob lam bzhi dang mi slob lam gyi dngos
rgyu yi sa bcu 'bras bu'i bcu gsum sogs
rdo rje theg pa'i rigs dbye dpag tu med
gang gi ye shes rgyud la brtan pa'o/
[502.4] spyir chos zhes pa'i sgra don bcu la 'jug ste/ ['Jigs med gling pa refers to the Rnam bshad rig pa as the source of the ten meanings of chos]
chos ni shes bya lam dang ni
mya ngan 'das dang yid kyi yul
bsod nams tshe dang gsung rab dang
'byung 'gyur nges dang chos lugs la'o
zhes bshad pa'i [503] nang tshana shes pa'i yul du gyur tshad shes bya dang/ phyi'i skye mched drug gi nang tshan gyi chos ni yid kyi yul dang/ srog ci tsam 'tsho ba'i yul ni tshe dang/ da gdod 'byung bar 'gyur ba ni 'byung 'gyur dang/ don gang yang ma nor bar gyur pa ni nges pa dang/ rang rang gi lugs srol lta bu ni chos lugs te de drug ni chos zhes pa'i sgra tsam 'jug pa'o/
'dir dam pa'i chos kyi sgra 'jug pa bzhi las/ gsung rab ni lung gi chos yin pas de'i skabs su 'chad la/ bsod nams ni spyin pa la sogs pa'i thabs kyi cha dang/ lam ni bdag med rtogs pa'i shes rab kyi cha dang/ mya ngan las 'da' ba ni lam gyi mthus spang bya dang bral ba'i cha ste de gsum ni lung gi chos kyi brjod bya'i don nyid de/ de la'ang gang dri ma dang bral ba 'bras bu'i rang bzhin dang/ gang gis dri ma dang bral bar byed pa'i bya ba dang ldan pa'i rang bzhin gnyis su gnas pa la rnam par byang ba'i bden pa gnyis zhes bya ste/ 'gog pa'i bden pa dang/ lam gyi bden pa rnam pa gnyis yin zhing bsod nams ni lam gyi grogs yin no/ de ltar yang rgyud bla ma las/
gang zhig gang gis chags bral ba
bden gnyis mtshan nyid can te chos
chags bral nyid ni 'gog pa dang
lam gyi bden [504] pa dag gis bsdus/
Note
In explicating the three jewels, 'Jigs med gling pa elaborates on chos in the sense of the realities of cessation and the path, and as message and its understanding. Yon tan rgya mtsho elucidates on this passage, highlighting the ten meanings of chos (terms from root text are bolded). See the entry from Bden gnyis shing rta {115781:364.5} for 'jig med gling pa's own commentary.
by David Higgins
Passage
"rat na" zhes pa'i sgra las drangs na rin chen te 'jig rten na 'byung bar dkon pa dang/ mchog tu gyur pa la sogs pa'i chos mtshungs drug gi sgo nas bzhag pa'i dkon mchog rnam pa gsum ni bsod nams kyi sa bon bskyed pa'i gzhi/ 'gro ba thams cad la mnyes gshin pa'i skyabs kha na ma thoba med par bzhugs pa/ 'jig rten sgrol ba/... etc.
Note
Yon tan rgya mtsho seems to take Klong chen pa's Shing rta chen po {116031} as his source in interpreting the passage on the Uttaratantra {116081} regarding the meaning of dkon mchog [165]. On the term rin chen, Yon ten rgya mtsho writes the following [167].
by David Higgins
Passage
1 de ltar gnas lugs shes nas bsgom par bya [813]
de la thog mar sngon du 'gro ba ni [654]
skyabs su 'gro zhing byang chub sems bskyed nas
gsang sngags phyi nang bskyed pa'i rim pa bsgom
....[814.1] yul ngos zin par bya dgos pas/ rgyu dang 'bras bu'i skyabs yul gnyis dang/ skyabs 'gro gnyis so/ rgyu'i yul ni gzhan rgyud kyi bsdus pa'i dkon mchog gsum yin la/ skyabs 'gro ni 'bras bu grub par bya ba'i don du/ ston pa lam grogs kyi tshul gyis skyabs su 'gro'o/ 'bras bu'i yul ni ma 'ongs pa na rang rgyud la 'khrungs pa'i dkon mchog gsum yin la/ skyabs 'gro ni 'grub par bya ba'i smon pas dge ba byed cing rgyu la 'jug pa'o/ skabs 'dir bskyed rdzogs lha'i dkyil 'khor du sgrub pa ni 'bras bu'i don la/ bsod nams kyi zhing la tshogs sog pa ni rgyu'i don no/ de ltar na skyabs su 'gro bar chos nyams su len pa kun 'dus so/
2 skyabs 'gro'i yul ni dkon mchog gsum nyid de [814]
rgyu yi yul gyur gzhan rgyud byon zin pa'i [655]
sangs rgyas sku gsum spangs rtogs 'phrin las ldan
chos ni 'gog lam bden pa rnam pa gnyis
dge 'dun sa bzhugs rgyal sras 'phags rnams te
gnas skabs de gsum mtshungs par skyabs su 'gro
3 mthar thug sangs rgyas chos sku nyag gcig ste [815]
dkon mchog mthar thug skyabs kyi dam pa nyid [655]
lam bden kun rdzob rgyal sras sgrib bcas phyir
sangs rgyas nyid las mthar thug skyabs gang zhig
[815.3] sangs rgyas kyang gzugs sku kun rdzob pa 'pho 'gyur can ma yin par chos sku nyag gcig don dam pa'i bden pa mthar thug pa de yin la/ chos kyang lam bden rnams sa gong du thob dus 'dor bas kun rdzob kyi bden pa yin zhing/ byang chub sems dpa' yang sgrib pa dang bcas pas da dung sangs rgyas nyid la skyabs su 'go dgos pa'i phyir/ mthar thug gi skyabs gnas ma yin par/ (quote)...de yang 'og min na bzhugs pa'i sangs rgyas de'i sku dge 'dun/ gsung dam chos/ thugs chos sku yin [816] pas skyabs yin no zhes mkhas pa dag bzhed do/
4 'bras bu'i skyabs 'gro dkon mchog rnam pa gsum [816]
rang las grub 'dod slad du smon pa yin [656]
ma 'ongs pa na 'od gsal lhun grub kyi sangs rgyas mngon du gyur pa la dmigs te/ smon pa'i cha ni 'bras bu'i skyabs 'gro dang yul lo/ de'ang smon pa sems bskyed dang mi 'dra ste/ sems bskyed gzhan don dang/ 'di rang don al dmigs pa la sogs pa'i khyad par yod do/
5 de yang rgyu yi skyabs 'gros rgyu byas te [816]
rang rgyud dkon mchog 'bras bu'i skyabs 'grub 'dod [656]
sangs rgyas ston pa chos la lam dang ni
dge 'dun grogs kyi tshul du skyabs su 'gro
6 de ltar skyabs yul shes nas skyabs 'gro ba [816]
mdun gyi nam mkha' dkon mchog rab bsams la [657]
dngos dang yid kyi mchod sprin rgya mtshos mchod
bdag dang sems can thams cad thal sbyar te
gsum la phyogs par skyabs su 'gro bar bsam
bla ma sangs rgyas chos dang tshogs mchog la
lan gsum bar du skyabs su 'gro bar bya
7 de yi phan yon gnas skabs bsam pa 'grub [817]
nang par tshad(chud) dang chos kun rten du 'gyur [657]
gnod pas mi brdzi sangs rgyas zhabs drung skye
mthar thug don gyi dkon mchog gsum po 'grub
de phyir thog mar skyabs su 'gro bar bya
Note
The theme of taking refuge is presented in this passage as a preliminary to the Mantrayāna procedures of bskyed rim and rdzogs rim. Building on his earlier investigations on this topic (especially Shing rta chen po {116031:427} and Grub mtha' mdzod {116506:72.2}), Klong chen pa discusses the matter (particularily in the commentary, of which only a few excerpts are included here) with unprecedented eloquence. The page numbers in the following passage are from two editions of Yid bzhin mdzod autocommentary. One edition is not identified.
by David Higgins
Passage
dag thob bral ba'i sems sangs rgyas
mi 'gyur dri med chos dang ni
yon tan lhan rdzogs dge 'dun nyid
yin phyir rang gi sems nyid mchog/
Note
This passage provides comment on the meaning of goal sustained or ultimate refuge (and how it relates to cause related refuge), see Bden gnyis shing rta {115781:399.2:411.4:416.6:417.4:427.6:428.3}. On the continuity between cause related and goal sustained refuge in making an experience of the path, see Bden gnyis shing rta {115781:417.6} and Yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me {116381:555.1}. Both 'Jigs med gling pa [402.3] and Yon tan rgya mtsho [540.1] cite a passage from the Ye shes grub pa {116161} which provides a Tantric perspective on the three jewels.
by David Higgins
Passage
chos ni ngo bo smra bsam brjod du med pa/ rang bzhin sangs rgyas su 'gro ba'i lam mam gnyen po yin pa/ rnam pa lam ldan dang 'gog pa gnyis kyi mtshan nyid cad don gyi chos dang/ tshig gi chos gsung rab yan lag bcu gnyis te/ yang de nyid (Uttaratantra) las/
bsam med gnyis med rtog med pa
dag bsal gnyen po'i phyogs nyid kyis
gang zhig gang gis chags bral ba
bden gnyis mtshan nyid can de chos
chags [434] bral gnyis ni 'gog pa dang
lam gyi bden pa dag gis bsdus/ zhes so/
de la 'gog pa gnyis ni dr ma sngar yod gnyen pos bsal te spros pa med par so sor brtags pa'i 'gog pa dang/ dri m'am spros pa nam mkha' ltar rang bzhin gyis med pa'i don la 'jog pa so sor brtags min gyi 'gog pa'o/ lam ni tshogs sbyor mthong sgom gyi rtogs pa'i cha'o/
Note
In this passage, Klong chen pa interprets chos within the context of the Sūtra-based approach to the three jewels. He discusses the Tantra-based approach on 434.4.
by David Higgins
Passage
spyir rnam bshad rig pa las chos kyi sgra 'jug pa'i yul rnam pa bcur bstan pa las/ 'dir dam pa'i chos kyi rang bzhin ni bsod nams dang/ lam dang/ mya ngan las 'das pa gsum brjod bya'i don yin la/ gsung rab ni brjod byed kyi tshig tu shar bas so/ de'ang 'go pa'i bden pa'i chos dang/ lam kyi bden pa'i chos rnam pa gnyis phan tshun 'bras bu [365] dang/ bya ba'i rang bzhin du gnas pas mgon po byams pas [a passage from Rgyud bla ma] de yang bcom ldan 'das kyis
legs par gsung pa zhes pa 'dis ni thog ma dang/ par dang/ tha mar dge ba'i lung gi chos ma lus pa bsdus te bstan la/ yang dag par mthong ba/ nad med pa/ dus chad pa med pa/ nye bar gtod pa/ 'di mthong ba la don yod pa/ mkhas pa rnams kyi so so rang gi rig par bya'o/
zhes pa 'dis ni rtogs pa'i chos ma lus pa'i 'gag bsdus pa yin te/ ji ltar gsungs pa'i don ji bzhin bar mthong bas yang dag par mthong ba/ nyon mongs pa bag la nyal gi gnyen por gyur pas nad med pa dus thams cad du bya sla ba dang/ yongs su nyams pa med pa'i phyir dus chad pa med pa/ sdug bsngal gyi rgya mtsho las nges par 'byung ba nye bar gtod pa'i phyir nye bar gtod pa ji ltar gsungs pa'i gzhung thams cad don bzang po/ tshig 'bru bzang po/ snga phyi ma 'gal ba/ nyes par spyad pa'i gdul ba dnag ma 'dres pa/ grol ba dang/ rig pa'i thabs dang ldan pa/ ston pa dang/ bstan pa skyon can gzhan gyi bstan bcos dang mi mtshungs shing/ legs par gsungs pa'i chos thams cad kyi mthar thug nges pa'i don 'ba' zhig tu 'bab cing/ rdzogs pa'i byang chub tu 'gro bar 'gyur pas na 'di mthong ba la don yod pa yin te/ mya ngan las 'das pa'i mdo las/
chu bo chen po rgya mtshor bangs
'bab | gzhol ba de bzhin du
chos thams cad mya ngan [366] las 'das par babs
'bab | gzhol zhes zhes gsungs par ltar ro/
de'i mtshan nyid mthar thug pa'ang rtog ges brtag par mi nus pa'i phyir so so rang gis rig par bya'o/ zhes so/
de la so so rang gi rig pa ni ye shes kyi spyod yul yin gyis/ rtog dpyod kyi spyod yul ma yin la/ rtog dpyod ni rnam par rtog pa dnag/ rnam par g.yeng ba'i rnag bzhin/ phung po lnga dang lhan cig pa'o/ yum la bstod pa las kyang/
so so rang rig ye shes spyod yul ba/
zhes pas bsam gyis mi khyab pa'i chos nyid sangs rgyas kyi dgongs pa rnal ma yin pa(?) mnyam gzhag dang rdzas ma 'gal ba'i lhag mthong gi ye shes so sor rtog pa'i shes rab khyad par can gyis rig pa'i phyir/ rtog ge'i gzhan dbang can gyi dgag bsgrub la snying po ma mthong ngo
Note
By way of commentary to the previously quoted passage from the Yon tan mdzod rtsa ba {115776}, 'Jigs med gling pa elucidates the meaning of chos.
by David Higgins
Passage
...'phags pa la/ rgyun zhugs/ phyir 'ong/ phyir mi 'ong/ dgra bcom pa'i zhugs pa'o/ gnas pa ni sangs rgyas so/ theg pa chen po la grags pa yang/ sangs rgyas sku gsum gyi bdag nyid dag pa gnyis ldan mthar thug pa don gnyis phun sum tshogs pa ste/ rgyud bla ma las/
'dus ma byas shing lhun gyis grub
gzhan gyi rkyen gyis rtogs min pa
mkhyen dang brtse dang nus par ldan
don gnyis ldan pa'i sangs rgyas nyid/ ces so/
Note
In this passage, Klong chen pa first discusses sangs rgyas as one of the three jewels as understood by lower vehicles (Sūtra-based) where Buddha refers fo the mchog gi sprul pa'i sku). Then, Klong chen pa examines the ordinary Hīnayāna and Mahāyāna perspectives.
by David Higgins
Passage
A. sangs rgyas kyi yon tan (p. 41.6 f) (see also under yon tan)
thub pa rnams kyi yon tan mtha' yas te
spangs pa gnyis kyi nyon shes sgrib pa bcom [spangs pa'i yon tan]
spyan dang mngon shes dbang bcu gzungs kyi sgo [rtogs pa'i yon tan]
stobs bcu mi 'jigs bzhi dang so so rig (remaining lines)
ma 'dres bco brgyad rdzogs pa sangs rgyas te
rnam pa kun gyi mchog ldan chos kyi sku
sa bcu'i 'khor la longs spyod rdzogs par ston
Note
See also 165.3.
by David Higgins
Passage
[435.5] sangs rgyas dkon mchog ni bcom ldan 'das longs spyod chen po de bzhin gshegs pa thams cad kyi sku gsung thugs rdo rje'i bdag nyid thams cad dang dbyer med par bzhugs pa gtso po dang 'khor dang/...
Note
Klong chen pa [434.4 f] takes up the extraordinary Vajrayāna interpretation where Buddha refers to the ye shes lnga, sku gsum or bzhi with minor variations between the Kriyā, Caryā and the Yoga tantras. He writes the following on the Mahāyoga tantras.
by David Higgins
Passage
...sangs rgyas la ngo bo/ nges tshig/ dbye ba/ sgra don no/ dang po spangs rtogs kyi yon tan thams cad mthar phyin pa sangs rgyas kyi ngo bo/
nges tshig ni/ ma rig pa'i gnyid mthug po lta bu sangs shing shes bya'i chos la blo gros kyi padmo rnam par rgyas pas na sangs rgyas byes bya'o/
dbye na rten sku/ brten pa ye shes/ mdzad pa phrin las so/
sgra don ni "buddha" khong du chud pa la'o zhes pas shes bya thams cad mkhyen cing khong du chud pas sangs rgyas so/
Note
In this passage Yon tan rgya mtsho provides a detailed interpretation of the term sangs rgyas, the first of the three jewels.
by David Higgins
This entry discusses thar 'jug. 'Ba' ra ba begins his lengthy chapter on the triratna by discussing the defining characteristics of each (based on Uttaratantra {116081}: Buddha [186.2]; Dharma [188.2] and Saṅgha [191.4]). Then, he follows this with a discussion of the don dam pa'i skyabs gnas [193.6] which is sangs rgyas nyan gcig [196.4]; in this section he provides a cogent summary [195.2] of the divisions of chos into lung and rtogs, further subdiving the latter into rgyu'i chos (lam gyis bden pa) and 'bras bu'i chos ('gog pa'i bden pa). After this comes a section on the nang, gsang ba and de kho na nyid kyi skyabs su 'gro [199.6].
After distinguishing between the cause determined and goal sustained ways of taking refuge (see Yon tan mdzod rtsa ba {115776:43} and Yon tan rin po che mdzod kyi 'grel pa nyi zla'i sgron me {116381:v1:534.3} for passages from the root text), 'Jigs med gling pa goes on to distinguish between the three types of motivation for taking refuge in accordance with the classical distinction between three types of person (see skyes bu gsum). This follows Klong chen pa's Sems nyid ngal gso {116036} and its autocommentary Shing rta chen po {116031}.
In commenting on the last cited verse, 'Jigs med gling pa begins by interpreting the many epithets of the "Buddha" in order to elaborate on the special external capabilities of the Buddha. See under individual entries: bcom ldan 'das, de bzhin gshegs pa, dgra bcom pa, yang dag par rdzogs pa'i sangs rgyas, sangs rgyas, bde bar gshegs pa, rig pa dang zhabs su ldan pa, 'jig rten mkhyen pa, bla na med pa, lha dang mi rnams kyi ston pa.
Other Dictionaries
1. Jeffrey Hopkins Dictionary
Hopkins' Translations: [rarity-supreme-three]; the Three Jewels
Sanskrit: triratna; triśaraṇa
- language:
- English
3. Rangjung Yeshe Dictionary
-
Three Jewels. The Precious Buddha, the Precious Dharma and the Precious Sangha. In The Light of Wisdom (Shambhala Publ.), Jamgön Kongtrül explains: The Buddha is the nature of the four kayas and five wisdoms endowed with the twofold purity and the perfection of the twofold welfare. The Dharma is what is expressed, the unconditioned truth of total purification comprised of cessation and path, and that which expresses, the two aspects of statement and realization appearing as the names, words and letters of the teachings. The Sangha consists of the actual Sangha, the sons of the victorious ones abiding on the noble bhumis who are endowed with the qualities of wisdom and liberation, and the resembling Sangha who are on the paths of accumulation and joining as well as the noble shravakas and pratyekabuddhas.
- language:
- English
-
Triratna, the Three Jewels, Three Precious Ones, Three Precious Jewels, the Triple Gem, the three rare and sublime ones. སངས་རྒྱས་ Buddha, ཆོས་ Dharma, དགེ་འདུན་ sangha. Syn དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན་གསུམ་
- language:
- English
4. Ives Waldo Dictionary
-
the three jewels, buddha, dharma, and sangha three Precious jewels, triratna, the three jewels, three precious ones, the triple gem, the three rare and sublime ones, three non- compounds སངས་རྒྱས་ = buddha 2) ཆོས་ = dharma; 3) དག་འདུན་ = sangha chn)
- language:
- English
-
the three jewels
- language:
- English
5. Jim Valby Dictionary
triratna, three jewels (rare supreme three), 3 precious ones (sangs rgyas, dam chos, dge 'dun), triple gem
- language:
- English
8. dung dkar bod rig pa'i tshig mdzod chen mo
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། ༡་ཆོས་གསུངས་པ་པོ་སངས་རྒྱས། ༢དེས་གསུངས་པའི་ཆོས། ༣ཆོས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དགེ་འདུན་བཅས་གསུམ་ནི་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ལྷག་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དཀོན་མཆོག་ཟེར། དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང་། བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་ལྔའི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་སྐད་རནྟ་ཞེས་པ་ཐད་བསྒྱུར་མ་མཛད་པར་དོན་འགྱུར་མཛད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པས་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་མཚན་གསོལ། ཆོས་མཚུངས་ཚུལ་ནི་དང་པོ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣོད་བཅུད་སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་འགའ་རེ་ལ་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་དང་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་འཛོམས་ན་འབྱུང་གི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་དཀོན་པ། གཉིས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་གཡའ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་ཉེས་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། གསུམ་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་རྒྱལ་ཁམས་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་མཐུ་ལྡན། བཞི་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན། ལྔ་པ། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་སྐྱབས་གནས་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། དྲུག་པ། དེ་ལ་བསྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། དེ་ལྟ་བུའི་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་ནི། དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་དང་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་གཞི་ཡིན། འགོག་ལམ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་འཕགས་པའི་རྣམ་བྱང་བདེན་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལྟ་བུ་མཚན་གཞི། རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་སོགས་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལྟ་བུ། དེའི་མཚན་གཞི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རེ་རེ་བ་དང་། སོ་སྐྱེའི་བཙུན་པ་ཁྲིམས་ལྡན་བཞི་སྡེ་ཡན་ཆད་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་དོད་ཐུབ་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན།
- language:
- Tibetan
9. Thupten Phuntsok Dictionary
སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། ༡ ཆོས་གསུངས་པ་པོ་སངས་རྒྱས། ༢ དེས་གསུངས་པའི་ཆོས། ༣ ཆོས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དགེ་འདུན་བཅས་གསུམ་ནི་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་རིན་ཆེན་ལས་ལྷག་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དཀོན་མཆོག་ཟེར། དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང་། བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་ལྔའི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་སྐད་རཏྣ་ཞེས་པ་ཐད་བསྒྱུར་མ་མཛད་པར་དོན་འགྱུར་མཛད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། །མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། །འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པས་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་མཚན་གསོལ། ཆོས་མཚུངས་ཚུལ་ནི་དང་པོ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣོད་བཅུད་སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་འགའ་རེ་ལ་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་དང་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་འཛོམས་ན་འབྱུང་གི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་དཀོན་པ། གཉིས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་གཡའ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། གསུམ་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་རྒྱལ་ཁམས་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལྟར། བཞི་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན། ལྔ་པ། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་སྐྱབས་གནས་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། དྲུག་པ། དེ་ལ་བསྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། དེ་ལྟ་བུའི་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་ནི། དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་དང་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་གཞི་ཡིན། འགོག་ལམ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་འཕགས་པའི་རྣམ་བྱང་བདེན་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལྟ་བུ་མཚན་གཞི། རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་སོགས་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལྟ་བུ། དེའི་མཚན་གཞི། ཐེག་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རེ་རེ་བ་དང་། སོ་སྐྱེའི་བཙུན་པ་ཁྲིམས་ལྡན་བཞི་སྡེ་ཡན་ཆད་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་དོད་ཐུབ་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན།
- language:
- Tibetan
10. smon lam tshig mdzod chen mo
-
1.སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས། དགེ་འདུན་ཏེ་གསུམ།
- language:
- Tibetan
-
2.མནའ་སྐྱེལ་བའི་ཚིག
- language:
- Tibetan
11. Yogācāra Glossary
- Sanskrit:
- ratna-traya
12. Lokesh Chandra Tibetan-Sanskrit dictionary
- Sanskrit:
-
- triratna
- ratnatraya
13. Negi Tibetan-Sanskrit Dictionary
triratnam, buddhādiratnatrayam (1. སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག buddharatnam, 2. ཆོས་དཀོན་མཆོག dharmaratnam, 3. དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག saṅgharatnam) da.bhū.204kha/24.
- language:
- Sanskrit
dkon mchog gsum/ has 5 other terms directly related to it, which are presented here.